De lessen van Donald Trump

Met de nieuwbakken president Donald Trump op ramkoers met iedereen én zijn moeder ben ik vastbesloten goed geïnformeerd te gaan stemmen. In Amerika kunnen we nu allemaal goed zien wat er gebeurt wanneer je ondoordacht een stemhokje bezoekt.

Moslimban

Neem nu ’s mans ‘tijdelijke moslimban’, zoals zijn laatste decreet in de volksmond is gaan heten. Om zijn Amerikanen tegen terreur te beschermen mochten mensen uit Irak, Iran, Jemen, Libië, Somalië, Soedan en Syrië niet langer het land in. Nou ja, of ze moesten van christelijke huize zijn. In dat geval haalt Donald Trump een hart over zijn hand. “I’m establishing new vetting measures to keep radical Islamic terrorists out of the United States of America. Don’t want them here,” aldus de nieuwe Grote Leider. Ook mensen die al legaal in Amerika wonen en een green card hebben worden door deze ban getroffen. Curiouser and curiouser, zou Alice zeggen.

Vervelend detail is dan wel dat de mensen die tot nog toe aanslagen pleegden op Amerika opvallend vaak helemaal niet uit deze zeven landen komen. Landen zoals Egypte, Libanon en Saoedi-Arabië, waar de daders van de aanslagen op 9/11 vandaan kwamen, ontbreken op Trumps lijstje. Niet toevallig zijn dat landen waar president Trump zakelijk belang bij heeft.

Omar Mateen, de gewapende man die op 12 juni 2016 het vuur op bezoekers van de nachtclub in Orlando opende en daarbij vijftig mensen doodde, was een geboren Amerikaan met Afghaanse ouders. Op zaterdag 17 september 2016 werden bomaanslagen gepleegd in New York en in New Jersey. De verdachte, Ahmad Khan Rahami, kwam van origine uit Afghanistan. Afghanistan staat nochtans ook niet op het Lijstje van Trump.

Ongrondwettelijk

Nu is het zo gelegen dat de Grondwet van de good ol’ U.S. of A. een dergelijk onderscheid naar nationaliteit verbiedt. Een federale rechter in Seattle stelde het inreis-decreet dan ook gevoeglijk buiten werking. President Trump, kennelijk geheel en al onbekend met het concept van de rechtsstaat, twitterde zijn infantiel ongenoegen de wereld in. Zo’n tekst is natuurlijk een president onwaardig, maar dat is echt het minste probleem met deze man.

Censuur

In het land van de Free Speech legde hij al duizenden van zijn ambtenaren een spreekverbod op. Ambtenaren van onder andere het milieuagentschap EPA (Environmental Protection Agency) en het US Department of Agriculture and Health and Human Services mogen niet meer met het publiek communiceren. De regering-Trump praat namelijk liever feitenvrij over zaken als het klimaat, de opwarming van de aarde en het Clean Power Plan. Feiten en wetenschappelijk onderzoek zijn bad for business.

Donald Trumps beslissing Scott Pruitt aan te stellen als nieuwe baas van EPA spreekt boekdelen. Pruitt heeft in het verleden meerdere rechtszaken tegen EPA aangespannen en hij heeft sterke banden met de olie- en gasindustrie.

Abortus

Meer dan veertig jaar geleden bepaalde Amerika’s hoogste rechtbank dat vrouwen het grondwettelijke recht (ja, daar hebbie die vervelende grondwet weer) hebben om een zwangerschap vroegtijdig te beëindigen. De zaak Roe vs. Wade (1973) was daarin allesbepalend.

Donald Trump heeft nu in al zijn onwijsheid besloten een oude wet nieuw leven in te blazen, die alle financiële steun verbiedt aan NGO’s die in ontwikkelingslanden seksuele voorlichting, anticonceptie en al wat dies meer zij verzorgen als (informeren over) abortus daar onderdeel van is.

Met één pennenstreek en omringd door een select gezelschap van slegs witte mannen schrapte Trump 600 miljoen dollar aan subsidie. Daarmee maakt hij organisaties zoals Marie Stopes International effectief vleugellam. Dat terwijl die wet eerder al heeft bewezen contraproductief te werken: het aantal abortussen daalt er niet mee, terwijl het aantal illegale en onveilige abortussen er juist door stijgt.

Op 15 maart 2017 nemen 28 partijen deel aan de Tweede Kamerverkiezing van ons eigen kikkerlandje. Dat betekent dat ik 28 partijprogramma’s zal doorworstelen. I’ll keep you posted. 🙂

 1. VVD
 2. Partij van de Arbeid (P.v.d.A.)
 3. PVV (Partij voor de Vrijheid)
 4. SP (Socialistische Partij)
 5. CDA
 6. Democraten 66 (D66)
 7. ChristenUnie
 8. GROENLINKS
 9. Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP)
 10. Partij voor de Dieren
 11. 50PLUS
 12. OndernemersPartij
 13. VNL (VoorNederland)
 14. DENK
 15. NIEUWE WEGEN
 16. Forum voor Democratie
 17. De Burger Beweging
 18. Vrijzinnige Partij
 19. GeenPeil
 20. Piratenpartij
 21. Artikel 1
 22. Niet Stemmers
 23. Libertarische Partij (LP)
 24. Lokaal in de Kamer
 25. JEZUS LEEFT
 26. StemNL
 27. MenS en Spirit/Basisinkomen Partij/V-R
 28. Vrije Democratische Partij (VDP)

De brul van het woord

Nimr Baqr al-Nimr was een vooraanstaand shia-geestelijke in Saoedi-Arabië. Hij was uitermate kritisch over de situatie van de sjiitische moslims, een minderheid in het koninkrijk die structureel wordt achtergesteld, en over de Saoedische overheid. Meneer Nimr al-Nimr riep zelfs op tot vrije verkiezingen, zeer tegen het zere been van het Saoedisch koninklijk huis.

Tijdens de Saoedisch-Arabische protesten (2011-2012) riep hij de protestanten op politiekogels niet te beantwoorden met geweld, maar met de ‘brul van het woord’.

Op 8 juli 2012 werd meneer Al-Nimr door de politie in een been geschoten en gearresteerd. Duizenden liepen dagenlang te hoop om tegen zijn arrestatie te protesteren, maar dat mocht niet baten. Sjeik Al-Nimr ging een maand later in hongerstaking en zou in die periode vermoedelijk gemarteld zijn.

Op 15 oktober 2014 werd de sjeik ter dood veroordeeld, omdat hij om buitenlandse bemoeienis zou hebben gevraagd, ongehoorzaam geweest was aan de Saoedische heersers en omdat hij de wapens zou hebben opgepakt tegen de veiligheidsdiensten. Het vonnis luidde ‘onthoofding en kruisiging’.

’s Mans broer, Mohammed al-Nimr, stuurde een tweet de wereld in over dit doodsvonnis en werd daarom dezelfde dag nog gearresteerd. Hij zit tot op de dag van vandaag vast.

Gisteren voerde Saoudi-Arabië dat vonnis uit, tijdens een heuse massa-executie. In 12 verschillende Saoedische steden werden 47 mensen omgebracht door middel van onthoofding of een vuurpeloton. Allen waren veroordeeld voor ‘terrorisme’, sommigen zaten al tien jaar vast. Zoals de secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties al observeerde zijn een aantal van deze mensen ter dood gebracht na rechtszaken die ‘serieuze vragen oproepen over de aard van de aanklachten en de eerlijkheid van de processen’.

Situatie Saoedi-Arabië

Dat het Saoedische regime tegenstanders uit de weg werkt door middel van valse aanklachten en oneerlijke processen zou me niets verbazen. Met mensenrechten in het algemeen is het immers treurig gesteld in het Saoedisch koninkrijk, die worden er bij de vleet geschonden. Lijfstraffen zijn er nog goed gebruik, slachtoffers van verkrachting kunnen er zelfs met de zweep krijgen. Homoseksualiteit is er strafbaar, in de zin zelfs dat homoseksuelen publiekelijk onthoofd of gestenigd kunnen worden voor hun ‘misdaad’. Ook op afvalligheid staat er de doodstraf.

Onderdrukking en achterstelling van minderheden is er dagelijks gebruik. Saoedische vrouwen mogen niet stemmen, geen auto rijden en ze mogen zonder een mannelijke voogd, een ‘mahram’, zelfs überhaupt niet reizen. In het koninkrijk zijn kindhuwelijken toegestaan, meisjes van negen jaar worden er gezien als geschikt huwelijkspartner.

Daarnaast zijn we allemaal bekend met het gruwelijke verhaal van de Saudische blogger Raif Badawi, die veroordeeld werd tot 10 jaar cel, een boete van bijna 240.000 euro en duizend stokslagen. Zijn misdaad? Het schrijven van kritische blogs en vreedzaam activisme. Op zijn website werd kritiek gegeven op de rol van religie in de Saoedische samenleving en werden religieuze leiders bekritiseerd.

Saoedi-Arabië is een schurkenstaat. Een door de rest van de wereld en zelfs door het ‘beschaafde’ Westen gesanctioneerde schurkenstaat.

Met droge ogen spreekt het Westen nog altijd over Saoedi-Arabië als een ‘bondgenoot’ en heel wat Westerse landen leveren wapens aan het koninkrijk.

Reactie Nederland

Het kabinet en de Tweede Kamer bespraken de door Saoedi-Arabië voorgenomen massa-executie een maand geleden tijdens het Vragenuur. Minister Jeanine Hennis (Defensie) nam daarbij de honneurs waar voor de afwezige minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken). Bij monde van minister Hennis sprak het kabinet haar zorgen uit, maar daar bleef het bij. Nederland zou haar afkeur uitspreken, alweer, maar zou daar geen enkele consequentie aan verbinden. Minister Hennis benadrukte hoe belangrijk het is om ‘goed contact’ met de Saudi’s te onderhouden, omdat dat de enige manier is om het koninkrijk op de misstanden aan te spreken. Dat aanspreken, dat gebeurt ook echt – aldus de minister. 
D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma wilde wel eens weten wat er moet gebeuren voordat ook voor de minister de maat vol is. Hij verwees daarbij naar het gebruik van verboden clustermunitie door het Saudische leger in Jemen, het blokkeren van een onafhankelijk onderzoek naar de oorlogsmisdaden in Jemen en de vele onthoofdingen in het koninkrijk. 

VOC-mentaliteit

Goede vraag. Zo lang er echter economische belangen gediend kunnen worden lijkt ons kabinet echter met graagte te willen buigen voor Saoedi-Arabië. Dat hebben we vaker gezien, na de onsympathieke sticker-actie van meneer Wilders bijvoorbeeld. Die sticker, groen met witte letters, leek op de Saoedi-Arabische vlag en er stond “De islam is een leugen, Mohammed een crimineel en de Koran gif” opgedrukt. Meneer Wilders moet die sticker in een enveloppe van de Tweede Kamer naar de Saoedische ambassade in Den Haag gestuurd hebben en daar heeft men een half jaartje op dit affront moeten zouten. Tot toch opeens de spreekwoordelijke kogel door de moskee was  en men tot op het bot beledigd besloot te zijn. Zo beledigd zelfs dat men een handelsboycot overwoog.
Een handelsboycot! Paniek in de tent! Toenmalig minister Timmermans stuurde stante pede een van zijn hogere ambtenaren naar Saoedi-Arabië en was prompt voornemens ook zelf naar het gebelgde koninkrijk af te reizen. Dat alles om de plooien in de Saoedi-Arabische vlag glad te strijken. Dat is wat twee miljard exporteuronen met ons kabinet en haar moreel kompas doen. 
Nu gaat het dan ook niet anders. Saoedi-Arabië krijgt begin dit jaar bezoek van de Nederlandse mensenrechtenambassadeur van het ministerie van Buitenlandse Zaken, om samen nog eens gezellig te keuvelen over de mensenrechtensituatie in het land. Dat zal ze leren, die Saoedische mensenrechtenschenders! 
Goed gebruld, mottige tandeloze leeuw!

Reactie Europa

De Europese Unie heeft de executies sterk veroordeeld, maar laat het ook bij lippendienst. Ze doet slechts een beroep op de Saoedische autoriteiten om aan te sturen op verzoening tussen de verschillende bevolkingsgroepen. 


“The Kingdom of Saudi Arabia carried out 47 executions earlier today.
The EU reiterates its strong opposition to the use of the death penalty in all circumstances, and in particular in cases of mass executions.

The specific case of Sheikh Nimr al-Nimr raises serious concerns regarding freedom of expression and the respect of basic civil and political rights, to be safeguarded in all cases, also in the framework of the fight against terrorism. This case has also the potential of enflaming further the sectarian tensions that already bring so much damage to the entire region, with dangerous consequences.

The EU calls on the Saudi authorities to promote reconciliation between the different communities in the Kingdom, and all actors to show restraint and responsibility.”

Minister Koenders heeft die verklaring uiteraard netjes onderschreven: “Nederland bevestigt, mede als EU-voorzitter, de EU-verklaring over de executies in Saoedi-Arabië.” Hij voegde daaraan toe dat Nederland “principieel en actief tegenstander van de doodstraf is”.
Dat alles staat in schril contrast met bijvoorbeeld de reactie van de Duitse eurocommissaris Günther Oettinger op de nieuwe mediawet, die Polen heeft aangenomen. Volgens die wet kan de Poolse regering de directie en hoofdredactie van de publieke omroep zelf benoemen en ontslaan. Schandalig natuurlijk, want daarmee breidelt Polen de pers en muilkorft de vrije meningsuiting. Niet alleen wil meneer Oettinger voorstellen dat de Europese Unie Polen daarom onder toezicht stelt, ook is hij voornemens Polen haar stemrecht in Brussel af te nemen vanwege die nieuwe mediawet als het land zich niet naar de Europese mores voegt. 

Reactie Verenigde Naties

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties had dus al zo zijn twijfels bij de aanklachten tegen de 47 gedode Saoedische gevangenen en de eerlijkheid van hun processen. Daarnaast heeft ook hij natuurlijk laten weten hoe ‘geschokt’ hij is door die 47 executies. Hij had de Saoedische autoriteiten opgeroepen, tevergeefs en waarschijnlijk tegen beter weten in, de doodvonnissen om te zetten naar andere straffen. 
Nu is het zo gelegen dat de Verenigde Naties vorig jaar nog de Saudi-Arabische Faisal bin Hassan Trad aangesteld hebben als hoofd van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties. 
Destijds gaf meneer Faisal Bin Hassan Trad commentaar op een VN-rapport over de doodstraf, dat door secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-Moon gepresenteerd werd. Daarbij liet hij weten dat hij daarbij het standpunt van de VN niet deelt dat de doodstraf overal op deez’ aardkloot afgeschaft zou moeten worden. Daarmee hebben we nu de wonderlijke omstandigheid dat juist het hoofd van de Mensenraad van de Verenigde Naties uitgesproken pro-doodstraf is. 
Meneer Trad vervolgde zijn betoog met de opmerking dat Saudi-Arabië een islamitisch land is en het vast wenst te houden aan de sharia. Daarom voert het de doodstraf uit. Volgens meneer Trad wordt die doodstraf alleen opgelegd bij ernstige misdrijven en bij gevaar voor de Saudische maatschappij. Afvalligheid en homoseksualiteit vallen daar volgens deze meneer onder. Net als overspel en toverij en het uiten van een onwelgevallige mening, getuige het lot van mensen als Nimr Baqr al-Nimr. 
Het vriendelijk verzoek van meneer Ban Ki-moon zal door de Saoediërs dan ook wel met een bulderende lach terzijde geschoven zijn. 
Ik verafschuw geweld. Ik verafschuw de doodstraf. Ik verafschuw het wegkijken. 
Hear me roar. 

#ParisAttacks

In Parijs liggen koude mensenlichamen in mortuaria, te wachten op geliefden of op een naam. In ziekenhuizen wordt nog voor levens gevochten. Plaatsen delict worden bewaakt, onderzocht of misschien al vrijgegeven. Plassen en spetters bloed worden door forensisch rechercheurs bemonsterd en daarna door professionals weggewassen. 

Kogelgaten in ruiten en gevels. Verlaten straten. Brandende kaarsjes en neergevlijde bloemen. Het zijn de stille getuigen van terreur. 

Terroristen in hartje Parijs. Jonge mensen die, voor zo ver we nu weten, goed gecoördineerd en voorbereid andere jonge mensen met kalasjnikovs bejaagden in een theater. Jonge mensen met volautomatische wapens en bomvesten bij een voetbalstadion, bij cafés en restaurants, tussen argeloos passerend publiek. 
Een afgerukte vinger, gevonden bij theater Bataclan, leidde tot een naam: Omar Ismail Mostefai. Een 29-jarige Fransman, geboren in een van de voorsteden van Parijs. Een kleine crimineel, getuige zijn strafblad, die in 2010 radicaliseerde. Hij vertrok naar Syrië, waar hij een paar maanden verbleven moet hebben. Hij doet me denken aan die andere terrorist, die in Parijs zijn slag sloeg; Chérif Kouachi, die door zijn advocaat vooral als ‘loser’ herinnerd werd. 
Een bij het lichaam van een van de terroristen gevonden Syrisch paspoort bracht ons een tweede naam; die van de 25-jarige Ahmad Almuhammad. Dat paspoort staat geregistreerd bij de Servische autoriteiten en kan gelinkt worden aan een man die in oktober via Griekenland Europa in reisde. Of het gevonden paspoort echt of vervalst is, dat is nog de vraag. Het legitimatienummer op het document zou niet passen bij de foto die erop prijkt.
Van een Egyptisch paspoort, ook gevonden, lijkt de eigenaar geen dader maar slachtoffer te zijn. 
De aanslagen van 13 november zijn een herhaling van zetten. Niet alleen van eerdere aanslagen in Parijs, of die Londen en Madrid – maar ook van die in Beiroet bijvoorbeeld. Ook in straten van Beiroet stonden poeltjes bloed in de oneffenheden in het trottoir. De slachtoffers van de zelfmoordaanslagen daar hadden dezelfde geschrokken, lege gelaatsuitdrukking op hun gezichten staan als die in Parijs. Naderhand liepen ook daar onderzoekers rond, in dezelfde witte pakken en blauwe schoenhoezen. Het is hetzelfde geweld als waarvoor zovelen al vluchtten. 
Vanochtend werd een tweede auto van de daders gevonden. In elk geval zou dan zeker één terrorist ontsnapt zijn, aldus de Franse onderzoekers. Natuurlijk jaagt me dat vrees aan. Natuurlijk ben ik bang dat zo iets ook eens ‘bij ons’ gebeurt. Natuurlijk maken die bloedbaden me boos. Ze maken me bezorgd om onze maatschappij, met al haar vrijheden, onze democratie, onze rechtstaat. Natuurlijk maak ik me ook zorgen: bezuinigingen op de inlichtingendiensten, de krijgsmacht, de politie en de diverse hulpdiensten zijn in het licht van alle ontwikkelingen niet alleen stupide, maar ook gevaarlijk. 
De boodschap van die terroristen is duidelijk: ‘Er is een diepgewortelde, nietsontziende haat. Een haat voor het Westen, voor andersdenkenden en andersgelovigen en zelfs voor gelijkgelovigen. Van de shia moslims in Beiroet tot de vrijgevochten Westerlingen, niemand is veilig voor ons. Leer die haat vrezen, leer ons vrezen en vooral; leer elkaar vrezen. Leef met angst voor onze haat in het hart. Leer elkaar wantrouwen en verlies daarmee elke sociale cohesie in je samenleving.’
Daaraan toegeven alleen al is de terroristen laten winnen. 

Troonrede en Miljoenennota

Vandaag is de Derde Dinsdag van September. Prinsjesdag. De belangrijkste dag van het politieke werkjaar, waarbij we temperatuur van Nederland meten. Hoe gaat het en wat brengt de toekomst? In zijn troonrede heeft onze koning ons verteld hoe de vlag erbij hangt en, belangrijker, wat onze regering het aankomende jaar met ons van plan is. In de Tweede Kamer beginnen de algemene beschouwingen en wordt ook de Rijksbegroting gepresenteerd en besproken.

In vol ornaat en met het nodige ceremonieel trok de vleesgeworden staatsmacht aan ons voorbij. De koning, de politie, alle onderdelen van de strijdmacht en de nationale politie. In koetsen, te paard en op de voetjes.

Troonrede

Foto: ANP

Onze vorst bracht ons goed nieuws over onze economie. De Nederlandse samenleving staat er in sociaal-economisch opzicht relatief goed voor. De woningmarkt herstelt zich. De overheidsfinanciën zijn aan de beterende hand. De economie groeit weer en dat geeft de burger moed. We durven weer geld uit te geven. We kunnen nog niet gezapig achterover leunen, dat zeker niet, maar het gaat beter.

Daarbij mag u niet vergeten dat het kabinet een meevaller ‘heeft’ van 5 miljard euro. Het kabinet meent dat de economie volgend jaar met 2,4 procent zal groeien.

Daarmee is Nederland terug op het niveau van vóór de crisis en dat is goed nieuws.

Werkeloosheid en koopkracht

Het aantal banen neemt toe, maar nog niet afdoende om de werkloosheid op te lossen. Dat verdient remedie. De regering beoogt die te bewerkstelligen door het belastingstelsel aan te passen (al liggen de beide Kamers nog ongemakkelijk dwars). Ze wil de loonkosten voor werknemers die het minimumloon (of ietsje meer) verdienen verlagen en de inkomstenbelasting verlagen. Voor gepensioneerden en mensen met een uitkering belooft onze regering de koopkracht op peil te houden.

“Nu de economie aantrekt en er voorzichtig ruimte ontstaat voor herstel van koopkracht en werkgelegenheid, kan het vertrouwen terugkeren dat ook toekomstige generaties het beter krijgen.”

Gelukkig! Oog voor de toekomst. In Nederland moeten mensen kunnen rekenen op goede zorg, hoogwaardig en toegankelijk onderwijs, adequate sociale voorzieningen en een solide pensioenstelsel. Dixit de koning. Dat kost wat, maar dan heb je ook wat.

Onderwijs

Het optimisme uit de troonrede, dat de hervormingen van de laatste jaren mensen in staat zouden stellen vorm te geven aan hun toekomst, deel ik nog niet. Ik maak me onverminderd zorgen over de uitgeholde kwaliteit en het aanbod van het onderwijs, bijvoorbeeld. Ik weet niet of 4000 extra docenten in het hoger onderwijs jaren van extreme bezuinigingen kunnen rechttrekken. Dat is linke soep, voor een kenniseconomie als de onze. Zeker als u in aanmerking neemt dat die extra docenten betaald worden van het nieuw ingevoerde studievoorschot voor studenten. Studeren wordt duurder en dat vind ik toch een kwalijke zaak.

Ouderen

Er komt weliswaar structureel 210 miljoen euro beschikbaar om de zorg in de verpleeghuizen te verbeteren en ruimte te maken voor meer persoonlijke aandacht, maar hoeveel van die verpleeghuizen hebben we inmiddels niet al gesloten?

Pensioenen

De koning zei dat het belangrijk is dat alle werkenden een goed pensioen op moeten kunnen bouwen, maar de moeizame onderhandelingen over een goede cao voor leraren, ambulance- en politiemedewerkers zeggen me iets anders. Na vier jaar op de nullijn heeft de regering hen een bruto loonstijging aangeboden van 5,05%. Daarvan betalen zij 2,4% zelf, doordat pensioenopbouw en -premie verlaagd worden. Wie dat doorberekent en daarbij die vier jaar nullijn niet vergeet komt op effectief 0,78% loonsverhoging per jaar uit. De jonge garde krijgt er dus een zakcentje bij, maar levert daarvoor behoorlijk wat pensioen in. Geen wonder dat politiemensen zich die sigaar uit eigen doos niet in de handen laten duwen.

Jonge ouders

Enfin, terug naar de troonrede. Jonge ouders krijgen het beter. Ze zullen meer kinderopvangtoeslag krijgen, betaalbare peuteropvang en jonge vaders krijgen meer bevallingsverlof. Vaders baren weliswaar niet, maar het gebaar is leuk.

Normen en waarden

Gelukkig deelt de koning en de regering mijn zorgen over de verhuftering van ons, Nederlanders. Onze samenleving verruwt en de tolerantie, waar we ooit bekend om stonden, staat onder druk. We wisten ruimte voor ieder individu enerzijds zo goed samen te laten gaan met solidariteit en betrokkenheid. Een smaldeel van ons juicht inmiddels bij nieuwsberichten over verdronken ‘gelukzoekers’ en we zien de vluchtelingenstroom, die onze kant op komt, met achterdocht en vrezen aan. Aan de andere kant horen we mondiaal nog altijd bij de top van goede doelen-gevers. Geweld tegen hulpverleners is in opmars. We zullen zelf, als burgers van dit prachtland, weer aan de bak moeten. Omgangsvormen, respect voor elkaar – dat begint bij onszelf.

Omdat goed leiderschap voor een groot deel bestaat uit een goed voorbeeld geven komt er extra geld beschikbaar om de integriteit van de overheid te bewaken en corruptie te bestrijden.

Dreiging, veiligheid en vrijheid

Koning Willem-Alexander noemde het beestje gelukkig bij de naam: Niet alleen is er de dreiging van radicalisering en terroristische aanslagen in Europa, maar deze zet ook nadrukkelijk onze samenleving onder druk. Angst maakt voor onderling wantrouwen. Conflicten in het buitenland kunnen een polariserend effect hebben in ons eigen land. Er is dus dubbel werk aan de winkel.

“Het kabinet reserveert daarom structureel extra geld om de operationele taak van de veiligheidsdiensten, het verzamelen en analyseren van informatie, en het preventiebeleid te versterken.”

Hé? Niets over de politie? De organisatie bij uitstek die in de frontlinie van onze maatschappij opereert en wier medewerkers al veel te lang moeten vechten om een fatsoenlijke cao? Niets over het fiasco van de reorganisatie naar een nationale politie? Niets over de extra 230 miljoen euro die nodig is om die reorganisatie weer een beetje op de rit te krijgen? Niets over de tekorten aan rechercheurs, waar we al sinds 2006 van weten? Voor de politie komt er geen extra geld.

Duidelijk ontwaar ik hier de regenteske handtekening van de VVD. Ard van der Steur houdt stug vast aan het politieparadepaardje van Ivo Opstelten, al kreupelt het inmiddels op drie benen amechtig voort.

Veiligheid en Justitie moet het met 0,1 miljard minder doen dan dit jaar, daarmee lijkt onze veiligheid niet langer hoog op de VVD-agenda te prijken.

Vluchtelingen

Een waarheid als een koe: De vluchtelingenstroom richting Europa groeit. Gedreven door militaire conflicten, politieke instabiliteit, schendingen van mensenrechten, armoede en gebrek aan kansen en toekomst gaan miljoenen mensen op zoek naar betere en veiligere oorden. We kunnen ons geen afwachtende houding meer veroorloven.

Had de wereld immers niet vier jaar lang werkeloos toegekeken hoe de situatie in Syrië zich ontspon, dan had het natuurlijk ook zo ver niet hoeven komen. We zijn dus ook zelf gebaat bij een adequate internationale conflictbeheersing. Mede daarom wordt structureel extra geld vrijgemaakt voor de krijgsmacht en voor de Nederlandse deelname aan militaire missies.

“Het gaat dan onder meer om internationale conflictbeheersing, opvang in de regio, het tegengaan van mensensmokkel, een strenge maar rechtvaardige asielprocedure in elk land, een effectief terugkeerbeleid en perspectief op integratie voor mensen die niet kunnen terugkeren naar het land van herkomst. Alleen zo kan recht worden gedaan aan het humanitaire aspect en aan het maatschappelijk draagvlak in Nederland en andere Europese landen.”

Amen to that. Daarbij, noblesse oblige. We hebben echt nog altijd een heel menselijke morele verplichting om hulp te verlenen aan onze medemens in nood.

Extra geld voor opvang is niet ingeraamd. Dat zou nog wel een dingetje kunnen worden. Wie dan leeft, die dan zorgt? Hm…

Europa

Een alinea over Europa verlegt onze blik opnieuw naar buiten. Onze economie is gebaat bij een innovatief Europa, een goed functionerende Europese markt en open handelsrelaties. Met zorgenkindje Griekenland en het Britse referendum over het lidmaatschap van de EU wordt dat nog interessant.

Klimaat

Het klimaat is een issue en zeker niet alleen omdat onze koning nog altijd watermanager in hart en nieren is. De gaswinningsproblematiek in Groningen verdient aandacht en laten we wel zijn, we hebben de Groningers wat dat betreft ook wel behoorlijk in de kou laten staan.

In december van dit jaar vindt de VN-klimaattop in Parijs plaats. Minder uitstoot is inmiddels van levensbelang, zeker voor een waterland als het onze. Dijken moeten verstevigd en de Afsluitdijk vernieuwd.

Beetje tam

Al met al vind ik de troonrede een beetje tam. Geen grootse ideeën, geen visie, geen hervormingen waar die broodnodig zijn en de inzet van het kabinet is vooral gericht op de koopkracht en de zeer nabije toekomst. Concreet staat er niets in over hoe de vluchtelingenstroom naar Europa in te dammen en te controleren. Het probleem signaleren is een, het oplossen is nog altijd twee. Er werd met optimisme over de huizenmarkt gesproken, in financiële zin. Maar wat met de lange wachtlijsten en hoge huren?

Onze koning mag ons dan gewaarschuwd hebben dat we niet achterover kunnen leunen, de regering lijkt het langetermijndenken wel alvast op een laag pitje te hebben gezet.

Loser

Ik denk niet dat ik overdrijf wanneer ik zeg dat ik zo’n beetje alles, dat in de media over de gebeurtenissen in Frankrijk geschreven werd, ook gelezen heb. Infobesitas is my middle name. 

Eén opmerking blijft maar rondzingen in mijn hoofd: Chérif Kouachi was een ‘loser’.

Chérif Kouachi

Voordat de broers Chérif en Saïd Kouachi die gruwelijke aanslag pleegden op het hoofdkantoor van Charlie Hebdo, was de eerste al eens veroordeeld. Dit omdat hij in 2008 af had willen reizen naar Irak, hij was dus een gekend jihadist. De advocaat, die hem toen vertegenwoordigde, herinnert zijn cliënt vooral als een ‘loser’. Een wietverslaafde mislukkeling, die geen idee had wat hij met zijn leven aanmoest en pizza’s bezorgde om zijn verslaving te bekostigen. Tot hij een club jihadisten tegen het lijf liep die hem het idee gaf dat hij ‘belangrijk’ was. 

    Chérif Kouachi werd tot drie jaar cel veroordeeld, waarvan hij slechts de helft daadwerkelijk in de gevangenis doorbracht. Eenmaal op vrije voeten, in 2005, sprak hij met journalisten over zijn doel te sterven als martelaar. Hij werd een van de onderwerpen van de documentaire Pièces à conviction. De makers van die documentaire beschreven hem als een “rapfan die liever achter meiden aanzit dan naar de moskee gaat”. Tot hij onder invloed kwam van moslimradicalen.

    Amédy Coulibaly

    Ook Amédy Coulibaly, een van de daders in het gijzeldrama in een Franse koosjere supermarkt, is een ‘loser’. Hij begint zijn carrière als kruimeldief, en escaleert van diefstal en drugshandel naar een gewapende bankoverval in 2002. Tijdens zijn verblijf in Huize Traliezicht raakt hij bevriend met moslimradicalen. Via hen kende hij de broers  Chérif en Saïd Kouachi.

    Djamel Beghal

    Gemene deler is de radicale moslim Djamel Beghal. Uit de pers: “Door de Britse geheime dienst werd Beghal een talentspotter genoemd. Hij zou een neus hebben voor gefrustreerde jonge moslims met talent voor geweld. Beghal sprak veel met hen over hun frustraties”.

    Djamel Beghal moet ook Richard Reid en Zacarias Moussaoui gerekruteerd hebben. Ook Richard Reid was een ‘loser’, een draaideurcrimineel zich onder meer bezondigde aan straatroof. Reid bekeerde zich in de gevangenis tot de islam.

    Mohammed Bouyeri

    Het deed me denken aan een stuk dat ik eerder in De Correspondent las. Daarvoor was men op zoek gegaan naar vrienden van Mohammed Bouyeri, de moordenaar van cineast Theo van Gogh. Ook Mohammed Bouyeri was eerst een jongen “die graag een biertje dronk en achter de meisjes aanzat”. Hij brak drie studies af en voelde zich als moslim niet serieus genomen toen zijn plannen voor een eigen buurtcentrum op niets uitliepen.

    Uit dat stuk kreeg ik al een beeld van ontevreden en gefrustreerde jongelui, die menen dat hen tekort gedaan werd. Dat gevoelen blijkt een bijzonder vruchtbare grond voor radicalisatie:

    ‘Dit land heeft mij niets te bieden,’ zei Abdellatif, die zichzelf onderhield met het rondbrengen van folders. ‘En dus heb ik dit land niets te bieden.’ Hij vond dat hij de kansen niet had gehad die hij had moeten krijgen. Niemand vond hem goed genoeg. En hij verwees naar Mohammed Bouyeri, die ook niet het begrip had gekregen dat hij verdiende. De plannen die Mohammed als buurtwerker voor de stad had bedacht, waren afgewezen. 

    De folderaar voelde zich waardeloos, tot hij de Koran was gaan lezen en in een andere wereld terechtkwam. Daarin vond hij de rechtvaardiging van zijn wraakgedachten. Hij herwon zijn zelfrespect. 

    Het waren jongens die door niemand werden opgemerkt. Totdat ze zich op het geloof stortten. Ze gingen hun zusjes bestraffend toespreken, ze bekritiseerden hun rokende vrienden.

    Rode draden

    Er wordt opvallend vaak geradicaliseerd door ‘losers’ – of toch in elk geval mensen die zich een ‘loser’ en waardeloos lijken te voelen. Ontevredenheid, frustratie en het (al dan niet terechte gevoel) achtergesteld te worden drijven jonge mensen in de armen van radicalen.

    Opvallend vaak is er sprake van een criminele voorgeschiedenis en komen ze elkaar tijdens een verblijf in de gevangenis tegen.

    Opvallend vaak kunnen radicalen ongestoord hun gang gaan bij het vergiftigen van de geesten van hun rekruten.

    Daar moeten we wat aan kunnen doen, lijkt me.

    De toets der kritiek en 1053 spelletjes FreeCell

    Kritiek doet zeer, maar van kritiek word je beter.

    Ik heb moeite met kritiek. Dat is een van de vele minpuntjes aan mij en ik weet ook precies waarom ik zo’n moeite heb met kritiek: Het raakt je in je kern, je diepste wezen en daar schuilt mijn onzekerheid. Kan ik de toets van uw kritiek wel doorstaan?

    Dan moet het echter wel gaan om kritiek die hout snijdt en moet ze afkomstig zijn van iemand die me op zijn minst een beetje kent. Daarnaast moet diegene ook wel wat van mijn achting genieten, er zijn er best een paar die ik in beginsel al niet au sérieux neem – waarmee ik u meteen een van mijn andere minpuntjes opbiecht. Jazeker; op het moment dat ik na rijp beraad besloten heb dat ik u echt een dwaas vind, dan glijdt uw kritiek van me af als water van een eend.

    Maakt een opmerking me boos, dan stel ik mijn reactie uit. Dat doe ik ook bij het schrijven van een blog. Dat doe ik omdat ik weet welk effect gevoelens als boosheid en angst op mijn rationele denken hebben. Zodra er lelijke of onredelijke dingen op mijn beeldscherm verschijnen moet ik een spelletje FreeCell spelen van mezelf en als ik eenmaal gewonnen heb en gekalmeerd ben, dan bekijk ik het geschrevene nog eens. Ik ben al 1053 spelletjes onverslagen.

    Vandaag speelde ik al drie spelletjes, in een poging de actualiteit te becommentariëren. Wat er in Frankrijk gebeurt is vreselijk en het is natuurlijk opeens ook wel erg dichtbij huis. De aanslag op het hoofdkantoor van Charlie Hebdo, de aanslag op een Franse agente, de klopjachten, de schietpartijen en de gijzeling in een Joodse supermarkt… het zijn zulke enge taferelen.

    Verder weg, in Saudi-Arabië werd vanochtend, rond elf uur Nederlandse tijd, Raif Badawi uit zijn cel gehaald om de eerste vijftig van duizend zweepslagen te moeten ondergaan. Op zijn website werd namelijk kritiek gegeven op de rol van religie in de Saoedische samenleving en werden religieuze leiders bekritiseerd. Raif Badawi had kritiek op de religieuze politie voor het schenden van mensenrechten en erger nog; Raif Badawi had het gore lef om te vinden dat moslims, christenen, joden en atheïsten gelijkwaardig aan elkaar zijn en haalde zich daarmee de toorn van een islamgeleerde op de hals. Raif Badawi is een van velen.

    Ik word er boos en onredelijk van en dan ga je als mens nu eenmaal vreselijk domme dingen zeggen.

    Dat blijkt wel, als ik zo de dagbladen een doorspit en de nodige opinies lees.

    Schuld van de islam

    Zoals dat het allemaal de schuld van de islam is, terwijl een Anders Breivik geen enkele moeite had gruweldaden van dezelfde soort te plegen zonder islamitische overtuigingen. Daarnaast was de agent, Ahmed Merabet, die wij allemaal vermoord hebben zien worden, ook een moslim. Wie verder geruststelling nodig heeft zou eens op de facebookpagina “Niet mijn islam” moeten kijken, of op Twitter naar de hashtag #nietmijnislam.

    Dat alles wil niet zeggen dat de daders niet door de islam geïnspireerd geweest kunnen zijn, maar het is wel een gegeven dat extremisten van elke doctrine een handboek des doods kunnen maken.

    Ik schreef eerder deze week al over kleine geesten, vol benepenheid, angst en eigenbelang en niet zelden aartsconservatief. Ze bepalen op dit moment de publieke opinie, de politiek en niet zelden de realiteit van alledag. Ze hangen andere mensen het juk van hun kleingeestigheid om. Alles in dit ondermaanse heeft in hun beleving maar twee smaken; goed of slecht, vriend of vijand, mens of onmens. Iedere moslim is in hun beleving een gevaarlijke terrorist, iedere ongelovige een goddeloze slechterik, iedere homoseksueel een gevaar voor de vermeende “natuurlijke gang van zaken”, iedere priester een pedoseksueel, iedere vrouw een gevaarlijke verleidster.

    Het zijn de lieden die brandbommen gooien naar moskeeën, en de mensen die zulk geweld toejuichen. Het zijn de lieden die vrouwen maar één rechtmatige plaats toedichten in het leven en dat is pregnant and barefoot achter het aanrecht. Het zijn de mensen die andere mensen het hoofd afslaan, martelen, gevangennemen, en ontvoeren, die boeken en kruizen verbranden én de mensen die dat oogluikend toestaan.

    Door alle moslims over één kam te scheren, en daarmee toe te geven aan dat heerlijk overzichtelijke en daarom zo verleidelijke vijanddenken, geeft u toe aan die kleingeestigheid. U doet tekort aan de moslims achter #nietmijnislam en u speelt de terroristen in de kaart.

    Schuld van Charlie

    Nog een rare hersenkronkel; dat het de schuld van Charlie Hebdo zèlf zou zijn, dat ze de aanslag zou hebben uitgelokt met haar vlijmscherpe cartoons. Dat is dezelfde onzin als tegen een verkrachte vrouw zeggen dat ze de verkrachting uitlokte door een te kort rokje te dragen. Blaming the victim, noemen ze dat.

    Charlie Hebdo levert kritiek. Op alles en iedereen. Niets op deez’ aardkloot verdient het van kritiek gevrijwaard te blijven. De islam is daar geen uitzondering op.

    Mensen als deze terroristen, die de stemmen van critici in bloed proberen te smoren, zijn daarbij ook wel erg doorzichtig; zij zijn er duidelijk van tevoren al van overtuigd dat hun overtuigingen de toets der kritiek niet kunnen doorstaan.

    Maar daar kan Charlie niets aan doen.

    #JeSuisCharlie

    Over de terreur van kleine geesten

    Bent u wel eens met vreselijk veel tegenzin ontwaakt uit een prachtige droom, lucide waarschijnlijk, die zo echt leek dat u het heel zeker wist: Een andere, fantastische realiteit werd u zojuist door de neus geboord. Een waar alles mogelijk is, een waar u misschien uw beste ideeën opdoet. In het ergste geval draaide u zich om en was die droom daarmee onmiddellijk vervlogen. Bleef u achter met het gevoel iets fabuleus meegemaakt of bedacht te hebben, maar had u geen idee wat dat ook al weer was.

    Door stil te blijven liggen, vooral niet omdraaien, kunt u nog een paar heerlijke momenten lang genieten van die droom, hem onthouden zelfs. Uiteindelijk moet u er natuurlijk toch aan geloven en de werkelijkheid van alledag onder ogen komen.

    We dromen te weinig. Van grote dromen en heuse idealen. Daarom hebben we zo’n gebrek aan gezonde ambities. Daarom praten we over meer over kostenplaatjes dan over kwaliteit van leven als het om ouderenzorg gaat, bijvoorbeeld.

    Erger misschien, we vervelen ons lang niet genoeg meer. Wie zich verveelt kan zijn gedachten de vrije loop laten en van verveling komt zo inzicht, verdieping en creativiteit.

    Of dacht u dat een Sir Isaac Newton op zijn geweldige zwaartekrachttheorie gekomen was als hij een potje Candy Crush had zitten spelen op het moment dat die befaamde appelboom die ene appel vallen liet? Nee, de goede man zat te peinzen.

    Peinzen, dat is het rijpingsproces dat voorafgaat aan “Eureka!” Wie de tijd neemt om op zijn gemak peinzend opgedane kennis te herkauwen komt tot nieuwe inzichten. Net als Newton. Kleine geesten en kleine gedachten worden er groter van en dat is, met de huidige overkill aan benepen kleingeestigen en gebrek aan grote denkers, bittere noodzaak.

    Kleine geesten, vol benepenheid, angst en eigenbelang en niet zelden aartsconservatief. Ze bepalen op dit moment de publieke opinie, de politiek en niet zelden de realiteit van alledag. Ze hangen andere mensen het juk van hun kleingeestigheid om. Alles in dit ondermaanse heeft in hun beleving maar twee smaken; goed of slecht, vriend of vijand, mens of onmens. Iedere moslim is in hun beleving een gevaarlijke terrorist, iedere ongelovige een goddeloze slechterik, iedere homoseksueel een gevaar voor de vermeende “natuurlijke gang van zaken”, iedere priester een pedoseksueel, iedere vrouw een gevaarlijke verleidster.

    Het zijn de lieden die brandbommen gooien naar moskeeën, en de mensen die zulk geweld toejuichen. Het zijn de lieden die vrouwen maar één rechtmatige plaats toedichten in het leven en dat is pregnant and barefoot achter het aanrecht. Het zijn de mensen die andere mensen het hoofd afslaan, martelen, gevangennemen, en ontvoeren, die boeken en kruizen verbranden én de mensen die dat oogluikend toestaan.

    Zwijgen is toestemmen en dus wil ik niet zwijgen.

    Ik neem zonder terughoudendheid afstand van hen allemaal, maar hé, “eigen volk eerst”. Vol plaatsvervangende schaamte distantieer ik mij van mensen zoals hieronder. Zij zijn een smet op het Nederland waar ik van houd en dat spijt me.

    "When we rape, we feel free"

    Aanstaande dinsdag, 10 juni, begint in Londen een internationale bijeenkomst tegen seksueel geweld in conflictgebieden. Deze top, de Global Summit to End Sexual Violence in Conflict, is een initiatief van William Hague (de Britse minister van Buitenlandse Zaken) en Angelina Jolie (speciaal VN-gezant voor vluchtelingen). Onze eigen minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans zal deze bijeenkomst bijwonen.

    Al sinds mensenheugenis worden, overal ter wereld, vrouwen, meisjes, mannen en jongens door strijdende partijen belaagd en verkracht. Het is een barbaars middel om hele gemeenschappen te ontwrichten, de levens van slachtoffers te ruïneren en hele bevolkingen angst aan te jagen. Het blijft doorgaans ongestraft.

    In de Democratische Republiek Congo bijvoorbeeld, die sinds 1994 geplaagd wordt door etnische onlusten en burgeroorlog, worden elk uur gemiddeld 48 vrouwen verkracht en 12% van de vrouwen is een of meerdere keren verkracht. Naar schatting (2008) is 65% van de slachtoffers jonger dan 18 jaar en 10% zelfs jonger dan tien jaar.

    Tijdens de top zal onder meer de documentaire ‘Seeds of Hope’ van Fiona Lloyd-Davies gepresenteerd worden, waarin we kennis maken met Masika Katsuva. Masika werd op 15-jarige leeftijd voor het eerst verkracht, door een leraar. In 2000, ze was inmiddels getrouwd en had twee tienerdochters, drongen militieleden haar huis binnen. Zij verkrachtten Masika en haar dochters, waarna ze haar man vermoordden. Masika raakte zwaargewond, haar dochters beiden zwanger. Masika’s schoonfamilie zette haar buiten de deur.

    Masika stichtte een opvang voor lotgenoten, waar ze hen medische, praktische en psychologische hulp probeert te bieden. Ze vangt er slachtoffers en hun kinderen op en probeert slachtoffers met hun echtgenoten en familie te verzoenen. Vrouwen die verkracht werden worden namelijk niet zelden door hun echtgenoten afgewezen en verlaten.

    Gezamenlijk verbouwen de vrouwen gewassen en brengen de kinderen groot. Samen proberen ze het leven weer op te pakken en een nieuw bestaan op te bouwen. Dat doet Masika met gevaar voor eigen leven, sinds ze haar goede werk begonnen is heeft ze dat met nog eens drie verkrachtingen moeten bekopen.

    Fiona Lloyd-Davies wist ook soldaten voor haar camera te krijgen. Hun ontboezemingen zijn ontluisterend. Zo zegt een van hen:

    “It’s true that we raped here. We found women because they can’t escape. You see her, you catch her, you take her away and you have your way with her. Sometimes you kill her. When you finish raping then you kill her child. When we rape, we feel free.”

    Tijdens de Global Summit to End Sexual Violence in Conflict zal ook een initiatief van een aantal Nobelprijswinnaressen gelanceerd worden: Survivors United for Action. Minister Timmermans zal daarbij, net als elk van deze Nobelprijswinnaressen, een overlever van seksueel geweld op het podium roepen. Hij zal Hania Moheeb uit Egypte voorstellen.

    Meedoen? Take the pledge today!

    Oorlog en vrede

    “Mensen zijn niet geschapen voor oorlog. Mensen zijn geschapen voor vrede.”

    Mooie woorden van de Rotterdamse burgervader vandaag, tijdens de herdenking bij het Nationaal Koopvaardijmonument De Boeg. Het is een van de mooiste monumenten in de stad, vind ik. De bijna vijftig meter hoge boeg die golven van gewapend beton doorklieft, met aan haar voet een bronzen beeldengroep. Een roerganger, drie zeelieden en een verdronkene, die verstild met een kabel aan elkaar en aan de boeg zijn verbonden. De kolossale scheepssteven is een monument ter nagedachtenis aan de ruim 3.500 burgerslachtoffers die tijdens de Tweede Wereldoorlog oorlog het leven verloren op zee, bij de ondergang van honderden Nederlandse koopvaardijschepen.

    Burgemeester Aboutaleb verwees tijdens zijn toespraak naar de tentoonstelling in de Kunsthal, waar op het moment honderd bijzondere voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog te bekijken zijn. Een van die voorwerpen is een kogelvrij vest, gedragen door Roeland Jan Kroesen. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak was hij een van de opvarenden van de Koopvaardijvloot en daar moest hij, bij Koninklijk Besluit, bij in dienst blijven. Die vaarplicht trof 12.000 opvarenden en zou pas in 1946 weer opgeheven worden. Op 25 april 1941 werd ss Pennland van de Holland-Amerika Lijn bij Kreta gebombardeerd en de oceaanstomer verging. Roeland Jan Kroesen was een van haar opvarenden, hij overleefde.

    “Wie het gunner’s vest in de Kunsthal bekijkt, beseft hoe weinig veiligheid een kogelvrij vest kan bieden tegen de overmacht van onderzeeërs en jachtbommenwerpers. Er kan maar één conclusie zijn: mensen zijn niet geschapen voor oorlog. Want dat is de les die we kunnen trekken uit alle ellende en bruutheid van de Tweede Wereldoorlog.”


    Tegen oorlogsgeweld zijn we inderdaad slecht bestand. Of dat betekent dat de mens niet voor oorlog maar voor vrede “geschapen” is, dat is dan weer een tweede. Aan de andere kant immers, die onderzeeërs en jachtbommenwerpers zijn wel van menselijke makelij. Het zijn mensen die zulk oorlogstuig verzinnen, fabriceren, verhandelen en gebruiken. Het zijn mensen die het gewapend conflict met elkaar opzoeken. De menselijke geschiedenis staat bol van oorlog, terreur en geweld. Oorlogszucht lijkt toch in onze menselijke natuur te zijn ingebakken, zo bezien.

    Als we de omstreden demograaf en hoogleraar sociaalpedagogiek Gunnar Heinsohn mogen geloven is er zelfs een demografische oorzaak voor oorlog aan te wijzen. Dat legde hij jaren geleden uit in een boek, ‘Zonen grijpen de wereldmacht’.  Een bevolkingsexplosie die samengaat met een oververtegenwoordiging van jonge mannen (een ‘youth bulge’) blijkt, zeker wanneer die angry young men weinig goede vooruitzichten hebben, een beproefd recept voor gewelddadige conflicten.

    Dat stemt somber, nietwaar? Toch gloort er hoop aan de horizon. Wie de moeite neemt de enorme pil ‘The Better Angels of Our Nature’ van Steven Pinker van kaft tot kaft te lezen komt daarmee tot de ontdekking dat de mens nu vreedzamer is dan hij ooit geweest is. Naarmate de geschiedenis vordert is de mens zich allengs minder gewelddadig gaan gedragen. Steven Pinker, hoogleraar psychologie te Harvard, verwijst met de titel naar een uitspraak van Abraham Lincoln over menselijke vermogens als empathie, moraal en rede.

    Deze vermogens (die “better angels”) hebben in de loop van onze geschiedenis steeds meer vat op onze “innerlijke demonen”, zoals  prooigedrag, dominantie, wraak, sadisme en totalitaire ideologieën gekregen. Daardoor wordt er steeds minder oorlog gevoerd en dalen de moordcijfers. Die afname past, volgens meneer Pinker, in het beschavingsproces waarin de mens leert zijn driften te beheersen.

    Hij wijst factoren aan die een dempend effect hebben op menselijk geweld; de humanitaire revolutie, een staatsmonopolie op geweld, de handel die ervoor zorgt dat vrede loont en het inruilen van eergevoel tegen persoonlijke waardigheid. Onze groeiende aversie tegen agressie uit zich in ‘rechtenrevoluties’; mensenrechten, burgerrechten, vrouwenrechten, kinderrechten, homorechten en zelfs dierenrechten.

    In een ander boek, ‘The End of War’ van John Horgan, is verdere geruststelling te vinden: Biologisch gezien is de mens net zo goed geprogrammeerd voor een vreedzaam als voor een gewelddadig bestaan. Oorlog is niet onvermijdelijk en het is geen intrinsiek onderdeel van de menselijke natuur, maar een cultureel fenomeen en een keuze. John Horgan meent dat oorlog af te schaffen is, net zoals dat met slavernij gebeurd is.

    Vandaag herdenken we álle slachtoffers, zowel burgers als militairen, die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vielen, ongeacht of ze binnen of buiten de landsgrenzen stierven. In oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Allemaal slachtoffers van menselijk geweld. Slachtoffers van mensen die ervoor kozen anderen geweld aan te doen. Joden, Roma, Sinti, etnische Polen, Slaven en Sovjets, homoseksuelen, fysiek en mentaal gehandicapten, politieke tegenstanders, vakbondsleden, Spaanse republikeinen, sociaaldemocraten, communisten en socialisten, esperantisten. vrijmetselaars, Jehova’s getuigen, Vrije Bijbelonderzoekers, priesters en “asociale elementen” zoals woonwagenbewoners, kermisgasten  en werkweigeraars.

    Dat herdenken is belangrijk, zeker in een tijd waarin een politicus ongegeneerd spreekt over “minder, minder, minder Marokkanen” en een jonge rapper onbeschroomd zingt over flikkers die hij geen handje wil geven en “die fokking Joden” die hij meer haat dan de nazi’s.

    Je zou om minder even stil vallen.

    Obama 1 – Osama 0

    Groot nieuws. Rond zes uur Nederlandse tijd legde president Obama een verklaring af, waarin hij bekendmaakte dat terreurkopstuk Osama Bin Laden dood is. “I can report to the American people and to the world that the US conducted an operation that killed Osama Bin Laden.(…) Justice has been done.”

    De Amerikanen kregen lucht van zijn verblijfplaats, een villa in de plaats Abbottabad in Pakistan, en tijdens een militaire operatie door Navy Seals kwam het tot een vuurgevecht. Daarbij werd Osama Bin Laden door het hoofd geschoten. Een van zijn volwassen zoons kwam ook om. Zo ook nog een andere man en een vrouw.

    Na een zoektocht van tien jaar, twee oorlogen, tienduizenden doden en miljoenen, nee eerder miljarden, dollars is met een veertig minuten durende operatie dan eindelijk “justice done” – aldus de Amerikanen. De vreselijke aanslagen van 11 september 2001 zijn eindelijk gewroken. De Amerikanen vieren dan ook feest. Honderden staan voor het Witte Huis te juichen, op Times Square en Ground Zero vallen ze elkaar in de armen.

    Ook de beurzen verkeerden kennelijk in jubelstemming; die stegen. De olieprijs daalde, alsof er een causaal verband is tussen de prijs van ruwe olie en de dood van een enkele man.

    Toch gaat de “War on Terror” door. Tot dat nuchtere besef kwam ook onze premier Rutte en gevoeglijk werden de veiligheidsmaatregelen rond de Amerikaanse ambassade in Den Haag opgeschroefd.

    De radicaalislamitische organisatie Tehrik-e-Taliban ontkende de dood van Osama Bin Laden, uiteraard zou je zeggen.

    Het stoffelijk overschot van Bin Laden zou een zeemansgraf gekregen hebben, op zich is dat misschien verstandig, want zijn graf zou voor menigeen een bedevaartplaats zijn. Aan de andere kant zal het simpele feit, dat de wereld het dode lichaam van de leider van Al Qaida niet te zien heeft gekregen, ongetwijfeld nog menig complottheorie voeden.

    Het wachten is op de eerste sightings, net als bij Elvis Presley en Michael Jackson.

    It’s alive!