Voltooid verleden tijd

Portret van een lezende oude vrouw, Gerard Dou

De enige zekerheid in het leven is de dood. Voor de een komt hij sneller dan voor de ander, maar komen doet hij.

Gemiddeld gezien ben ik zelf bijna op de helft van een ‘voltooid mensenleven’, volgens de statistieken kan ik nog 46 jaar mee. Daarvan verwacht ik er nog 27 werkend door te zullen moeten brengen en daarna gloort een utopisch ‘alleen maar doen waar ik zin in heb’.

Tenminste, zo lang mijn mentaal en lichamelijk welbevinden dat toelaten. Ik heb namelijk geen enkele moeite met ouder worden, maar ik weet daarnaast ook heel goed wat ik van het leven wil. Beter nog weet ik wat niet van het leven wil.

Ik hoop dus lang actief en zelfstandig te kunnen leven, het zonderlinge kattenvrouwtje van Kralingen te worden en duizenden boeken uit te lezen. Natuurlijk vrees ik een bestaan in een bejaardentehuis waar overbezette lieve mensen het goed met me voorhebben, maar waar ik overgeleverd ben aan luiers en pyjamadagen. Eerlijk is eerlijk.

Er is er vervolgens maar een die voor mij bepaalt wanneer ik er klaar mee ben, met het leven. Ik en ik alleen zal weten wanneer ik het leven niet langer draagbaar vind. Ik heb het recht over eigen leven en lijf te beschikken, dus ik houd me ook het recht voor de dood tegen die tijd naar believen een handje te helpen.

Die grens zal voor iedereen anders zijn en dat is prima. Voor mij zal de mate van de door mij beleefde onafhankelijkheid waarschijnlijk bepalend zijn, want dat is nu eenmaal het soort mens dat ik ben. Van eenzaamheid heb ik geen last, ik ben een notoire eenzaat die net zo makkelijk onder vrienden is als geheel alenig. Zonder problemen kan ik dagenlang overgeleverd zijn aan mijn boeken en mijn eigen gedachten. Ik verwacht niet dat mijn aard wat dat betreft nog spectaculair zal veranderen.

Voor u, lieve lezer, zal dat misschien anders zijn. Misschien is deze vraag voor u in het geheel niet aan de orde en vindt u dat u de rit moet uitzitten tot u vanzelf uw laatste adem uitblaast. Misschien bent u het soort mens dat wegkwijnt zonder familie en vrienden, zoals een plant zonder zon. Of misschien bent het soort mens dat afhaakt wanneer het lichaam dat doet; wanneer u de activiteiten niet meer kunt doen waar u van houdt of wanneer de pijn u te veel wordt. Dat zou ik goed kunnen begrijpen. Maar al zou ik dat niet, dan nog bent u alleen het die met uw geweten worstelen moet en niet ik.

We verdienen allemaal de regie over ons eigen levenseinde. Zonder bemoeienis van mensen die denken het beter te weten of die de moraal in pacht menen te hebben, politiek, religieus of anderszins.

Het kabinetsvoorstel van deze week gaat uit van hulp bij zelfdoding, zo ook de commissie Voltooid leven. Ik vraag me af of het daar echt over moet gaan. Als de dag ooit komt dat ik besluit dat mijn leven voltooid is, dat ik niet langer dag na ongelukkige dag het onvermijdelijke wil afwachten, hoop ik echter niemand met die laatste hulpvraag te hoeven belasten. Dan hoop ik met mijn oude, knokige vingers een Pil van Drion uit zijn verpakking te mogen halen en die zelf in te kunnen nemen.

Daar wil ik geen huisarts of hulpverlener mee belasten.

Felicitaties voor Marianne Thieme

Een overwinning voor Marianne Thieme en haar Partij voor de Dieren; de Tweede Kamer is vandaag akkoord gegaan met haar wetsvoorstel tegen de onbedwelmde slacht. En hoe; honderdzestien stemmen vóór tegen een magere dertig tegen. Onder de dertig tegenstemmers bevinden zich, weinig verrassend, leden van confessionele fracties, een drietal leden van de Partij voor de Arbeid en één PVV-er. Zij vinden het wetsvoorstel een te grote inbreuk op de vrijheid van godsdienst. Althans, of PVV-lid Wim Kortenoeven daar zo over denkt weten we niet, hij schijnt niet zelf te mogen toelichten waarom hij tegen het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren stemde.

Ook het amendement, dat dicteert dat er onbedwelmd geslacht mag worden als er aangetoond kan worden dan zulks kan zónder toegevoegd dierenleed (in vergelijking met de reguliere, bedwelmde slacht) werd aangenomen. Dat geeft religieuze groeperingen vijf jaar de tijd om zulks aan te tonen, kunnen ze dat niet volgt er een definitief verbod op de onbedwelmde slacht.

De volgende stap is de Eerste Kamer, waar mevrouw Thieme dit najaar al verwacht haar wetsvoorstel te mogen verdedigen. De massale goedkeuring van de Tweede Kamer is een goed begin.

Laf Liberaal

Op 6 november 2009 dienden D66, SP en VVD een gezamenlijk initiatiefvoorstel in om artikel 147 uit het Wetboek van Strafrecht, het verbod op godslastering, te schrappen. Toenmalig coalitiepartner PvdA zegde haar steun aan dat voorstel toe en het zag er, voor wat betreft een kamermeerderheid, bijzonder rooskleurig uit.

Artikel 147 verdient het immers ook geschrapt te worden. Het simpele feit dat dit artikel nog deel uitmaakt van ons wetboek van strafrecht is een stuk rechtsongelijkheid, dat gelovige Nederlanders meer bescherming door de wet biedt dan andere Nederlanders. Dat druist niet alleen in tegen het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod uit het eerste artikel van onze Grondwet, het is ook nog eens onnodig. De wet biedt ons allemaal immers afdoende bescherming, ook tegen belediging, smaad, laster, de belediging van hele groepen mensen en discriminatie.

Dat het artikel tegen smalende godslastering al jaren ongebruikt gebleven is doet daar niets aan af. Feitelijk is een kruitvat, dat wacht tot het lont opnieuw ontstoken wordt. Vlak na de moord op Theo van Gogh scheelde dat al niet veel, toen minister Donner voorstelde het ingeslapen artikel van zijn grootvader zaliger nieuw leven in te blazen, opdat mensen zoals een Theo van Gogh makkelijker de mond gesnoerd zou kunnen worden. In 2008 vatte Hirsch-Ballin nota bene nog het onzalig plan op het artikel uit te breiden. Gelukkig wist men daar een stokje voor te steken.

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
De VVD, de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, heeft naar eigen zeggen een liberaal gedachtegoed, gebaseerd op vrijheid, eigen verantwoordelijkheid, verdraagzaamheid, gelijkwaardigheid en sociale rechtvaardigheid. Die vrijheid heeft ze kennelijk hoog genoeg zitten om haar in haar nomme de guerre op te nemen.

Vrijheid, dus. Die van de vrije meningsuiting is volgens de VVD het fundament van een democratische rechtstaat. Daarom kwam ze in 2009 met een aantal beoogde wijzigingen voor de wetten, die de vrije meningsuiting regelen en daarbij kwam ze tot de volgende conclusie;

Wanneer een groep zich relatief snel een beroep kan doen op het strafrecht, brengt dit een gevaarlijke onbalans in de discussie teweeg en wordt de ene groep weliswaar beschermd, maar ten koste van de andere groep. Een open democratische samenleving dient altijd zwakke groepen te beschermen, maar evenzeer -waar mogelijk- weerbaar te maken (zelfbescherming). Juist daarom is het van belang dat deze groeperingen duidelijk wordt gemaakt wat het belang is van het vrije woord, en welke kansen dit hen biedt. Als je in een discussie bekritiseerd of beledigd wordt, zijn er twee mogelijke reacties: weerleggen of negeren. In een vrije samenleving zijn harde woorden geen opmaat voor harde daden; dit besef moet worden bevorderd.

Waarborg
Wanneer de druk op de vrijheid van meningsuiting toeneemt, is het juist belangrijk om te garanderen dat de vrijheid van meningsuiting wettelijk voldoende is geborgd. Dit is een taak van de wetgever.

Dat alles kon ik maar al te goed rijmen met de voorgenomen afschaffing van artikel 147 WvS, een artikel dat een directe oorzaak is voor een dergelijke onbalans. Populair gezegd kunnen gelovigen “relatief snel” een beroep doen op dat strafrecht, terwijl ieder ander imaginair vriendje naar believen beledigd mag worden. Het is hoog tijd dat er een einde komt aan die status aparte.

Draai
Gisteren haalde de VVD echter haar handtekening weg onder het wetsvoorstel, dat ze zèlf samen met de SP en D66 opstelde. Waarom? Welnu, dat wordt buitengewoon helder uit de doeken gedaan door de heer Gerrit Holdijk van de SGP, die tijdens een uitzending van het programma Nieuwsuur erkende dat “het kabinet op de steun van de SGP kan rekenen als het dit type voorstellen uitstelt of ongedaan maakt“.

Ook voor D66 is de reden tot deze draai duidelijk; een geste aan de SGP. De VVD heeft het spreekwoordelijke pluche geroken en is inmiddels bereid haar standpunten te verloochenen omwille van de gunst van de SGP. Kennelijk heeft ons minderheidskabinet inmiddels zo weinig draagvlak dat zelfs het gedoogakkoord gedoogd moet worden, wil het overeind blijven staan.

Niet voor het eerst, overigens. Vorig jaar flirtte Mark Rutte tijdens de informatie met de SGP en liet voortvarend de wens van de VVD het aantal koopzondagen te verruimen varen. Laat die mannenbroeders maar niet horen dat Mark zo graag biseksueel was geweest.

Het Vrouwenstandpunt van de SGP is daar een ander voorbeeld van. VVD-kamerlid Fadime Örgü liet ooit luid en duidelijk weten dat “De VVD niet akkoord kan gaan met een partij die vrouwen uitsluit.” Dat de SGP zulks doet kan de VVD niet ontgaan zijn. De SGP heeft in Flevoland immers vorige maand nog een nieuwe VVD-gedupteerde weggestemd, louter omdat die gedeputeerde een vrouw is.
Desondanks overweegt een aantal statenleden van de VVD morgen, bij de Eerste Kamerverkiezingen, toch op de SGP te stemmen, om die SGP zo een tweede zetel in de Eerste Kamer te bezorgen. Dat moge, de draai van gisteravond in gedachten, natuurlijk geen verrassing heten. De VVD lijkt haar liberale waarden geheel te zijn vergeten.

Thank Locke for summerschool.

Alea iacta est

Gisternamiddag stond ik, voor het eerst in mijn leven, zo waar in de rij om mijn stem uit te mogen brengen. Ik koos niet links, ik koos niet rechts en toog huiswaarts met het idee dat de opkomst dan ditmaal toch wel beduidend beter zou moeten zijn dan voorgaande jaren. Aangezien we ons en masse druk hebben gemaakt om belangrijke zaken als de hypotheekrenteaftrek, de ouderenzorg, uitkeringen en immigratie verwachtte ik feitelijk ook een torenhoge opkomst.

Toch liet om en nabij een kwart van de stemgerechtigden verstek gaan in de stemhokjes. Daar begrijp ik maar weinig van. Net zo min van Volkskrantcolumnist Izz ad-Din Ruhulessin, die zich wel de moeite getroostte naar een stembureau te gaan maar eenmaal daar besloot zijn stembiljet voor een aardig tekeningetje te gebruiken; een opgestoken middelvinger. Dat potlood lag er toch, nietwaar? De ironie wil dat deze jonge student politicologie (sic) in een van zijn colums claimde zich “het zwijgen niet op te zullen laten leggen“, maar nu zichzelf politiek gezien monddood heeft gemaakt.

Daags na de verkiezingen, die in Rotterdam toch weer niet geheel en al vlekkeloos verliepen, wachten we nog altijd op de definitieve uitslag. Het wachten is op de in het buitenland uitgebrachte stemmen, die moeten nog worden geteld. Wel weten we alvast dat de VVD met haar eenendertig zetels de grootste is, op de hielen gevolgd door de PvdA met dertig zetels. Voor de VVD is dat dikke winst, maar het is niet de monsterzege die de peilingen deden vermoeden.

Het enorme verlies dat de diverse confessionele partijen hebben geleden, de ChristenUnie verliest een zetel, het CDA verliest er zelfs twintig en de SGP behoudt haar twee magere zetels, doet me uiteraard deugd. Het is meteen ook het einde van het tijdperk Balkenende, die gisteravond al zijn leiderschap over het CDA neerlegde. De eenentwintig zetels die het CDA overschieten zijn een historisch dieptepunt voor de partij.

Vijftien procent van de stemgerechtigden bracht een stem op Geert Wilders en zijn PVV uit, dat vind ik ontluisterend. Ook hier lieten de peilingen me in de steek, overigens. We lijken onze befaamde Nederlandse nuchterheid en dito tolerantie in te hebben geruild voor een ontevreden verongelijktheid en een angstig doemdenken waar het om de toekomst gaat. De kille werkelijkheid is dat we met de huidige crisis niet ontkomen aan inleveren; is het niet linksom, dan is het wel rechtsom. Ook bij de wetenschap dat ik tot mijn zevenenzestigste door zal moeten werken had ik me neergelegd en zulks met liefde als dat maar betekent dat ouderen zonder daarvoor te moeten bijbetalen lekker kunnen douchen. Dat het de PVV echter aan een gezond economisch plan ontbreekt was echter bij het begin van de campagne al duidelijk, dergelijke overwegingen kunnen toch nauwelijks aan een keuze voor Wilders hebben bijgedragen?

Dat Wilders de dag na de verkiezingen zijn “breekpunt” al laat vallen, te weten de AOW-leeftijd, is shocking. Tijdens de aanloop naar de verkiezingen verkondigde hij nog manhaftig deelname aan het kabinet aan zich voorbij te laten gaan wanneer de AOW-leeftijd zou worden opgeschroefd en deze knieval getuigt van weinig ruggengraat en vooral kiezersbedrog. Denkelijk voelt een groot deel van de zo’n beetje anderhalf miljoen Wildersstemmers zich dan ook behoorlijk bekocht.

Soit, de teerling is geworpen en het wachten is op een coalitie. Wat zal het worden? Paars? Paars-Plus? Wel of niet met de PVV in zee? De uitslag is eigenlijk vlees noch vis, dus de dames en heren politici kunnen er alle kanten mee op. We gaan het zien.

Eén ding weet ik zeker; ieder volk krijgt de regering die het verdient.

Stemmen in Miami aan de Maas

De avond na de gemeenteraadsverkiezingen heb ik voornamelijk aan de buis gekluisterd doorgebracht. In Rotterdam werd het een nek-aan-nekrace tussen Leefbaar Rotterdam en de PvdA. De laatste zou nipt winnaar zijn, maar de definitieve uitslag werd uitgesteld tot daags daarna. Dit niet alleen omdat het verschil maar minimaal zou zijn, maar ook omdat er in een aantal stemlokalen onregelmatigheden zouden zijn geweest.

Bij sommige stembureaus stonden meerdere mensen tegelijkertijd in de stemhokjes gezellig samen een stem uit te brengen en dat mag niet volgens de Kieswet. Sommige stemmers werden een handje geholpen en ook dat is niet de bedoeling. Bij een aantal stemlokalen moesten uiteindelijk stadswachten te hulp geroepen worden om ervoor te zorgen dat de stemgang er verliep zoals die hoort te verlopen. Er gingen zelfs wilde verhalen over geronselde stemmers.

Daar hield het niet bij op. Een man biechtte netjes op twéé keer gestemd te hebben; de gemeente stuurde hem en nog vijfentwintighonderd andere stemgerechtigden per abuis twee stempassen. De gemeente kreeg op tijd lucht van haar eigen misser en verklaarde de dubbele passen ongeldig om vervolgens al die mensen een nieuw stembiljet toe te sturen met nieuwe stempasnummers. Helaas verzuimde men vervolgens bij de stembureaus die nummers te controleren, waardoor ook met de ongeldig verklaarde stembiljetten een stem kon worden uitgebracht. Zo bleek in elk geval toen de meneer in kwestie in een vlaag van burgerlijke ongehoorzaamheid de proef op de som nam.

Burgervader Achmed Aboutaleb zei kort na de verkiezingen geen reden te zien om tot een hertelling van de stemmen over te gaan. Daar begreep ik maar weinig van want mij leken de zaken ernstig genoeg. Eerlijke verkiezingen, integriteit, het waarborgen van het mooie democratisch stemproces -hoort dat alles niet hand in hand te gaan? Maar soit, wellicht ging hem de nipte overwinning van zijn partij hem al te zeer aan het hart.

Twee van onze oud-burgemeesters, te weten de heren Peper en Opstelten, pleitten alsnog voor een hertelling. Terecht wezen zij op het vertrouwen dat de kiezer in het stemproces moet kunnen hebben. Dergelijke sentimenten geven de burger moed.

Het werd echter steeds fraaier met dat stemmen hier in het Rotterdamse. De roep om een hertelling klonk weliswaar almaar luider, zij het met louter Leefbaar Rotterdam als roepende in het stadhuis, maar toch liet de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven bij monde van haar voorzitter weten dat zij alle onrechtmatigheden die ná de vrijdag na de verkiezingen gemeld werden niet in haar overweging mee ‘kon’ nemen. Pardon?

Uiteindelijk werd het ook Achmed Aboutaleb te gortig en hij gaf de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven het advies alle uitgebrachte stemmen te gaan hertellen. Dat ei was nog niet gelegd of er kwam nóg al een onregelmatigheid aan het licht; de raadsleden van Leefbaar Rotterdam zijn middels een e-mail aangezet tot het werven van volmachten.

GroenLinks en de PvdA buitelden over elkaar heen om er om het hardst schande van te spreken. Leefbaar Rotterdam, zo luidt hun beschuldiging, heeft de Kieswet overtreden. Het is fijn te horen dat de Kieswet hen uiteindelijk toch wel aan het hart gaat. Hun stilzwijgen toen het alleen nog ging over samen stemmen en handjes helpen deed me al anders vrezen. De verontwaardiging, van zowel de Leefbaren als hun linkse evenknieën, blijkt maar al te selectief.

Saillant detail is dan dat de Rotterdamse PvdA op haar site evengoed om volmachten bedelt. Wie haar webstekje bekijkt komt algauw tot de ontdekking dat de PvdA jaren geleden al zelfs een heuse volmachtcoördinator aanstelde.

Nee, we gaan nog eens leuk stemmen met z’n allen.