Schijnheilig

Het bisdom Haarlem-Amsterdam heeft laten weten een pastoor per direct op non-actief gesteld te hebben en hem een heuse “bezinningsperiode” te hebben opgelegd. ’s Mans handelen heeft “in binnen- en buitenland bij gelovigen verontwaardiging gewekt” en dat is voor bisschop Punt reden de pastoor in kwestie van zijn priesterlijke taken te ontheffen.

Dat laatste deed me in eerste instantie vrezen voor opnieuw een aan de doofpot ontsnapt verhaal over een priester die zijn handen niet thuis houden kon. Eerder al stoorde ik me aan de relatief weinige felle, verontwaardigde reacties van gelovigen wereldwijd op de vele misbruikschandalen. Ook hier te lande maakte men zich eerder druk over een als beledigend ervaren uitzending van Man Bijt Hond, de al dan niet Tridentijnse ritus en het Tweede Vaticaans Concilie, dat allerlei frivole nieuwerwetsigheden met zich meebracht -tenminste, als je degenen moet geloven die een ander het liefst strak insnoeren in het korset van hun conservatieve rechtlijnigheid. Dat men nu zelfs wereldwijd schande spreekt, welnu, dan moest ’t ditmaal toch wel heel ernstig zijn!

Het resolute handelen van de bisschop scheen me al bemoedigend voor, een dergelijk lik-op-stukbeleid zou in een geval zoals bijvoorbeeld van een Lawrence Murphy veel leed voorkomen hebben. Murphy werd verdacht van het misbruiken van zo’n tweehonderd dove jongens, maar mocht nochtans aanblijven als pastoor.

Het valt in het onderhavige geval allengs mee, althans wat het delict betreft. De vreselijke misdaad die pastoor Paul Vlaar pleegde is het celebreren van een Oranjemis tijdens de aanloop naar de finale van het wereldkampioenschap voetbal. In, godbetert, een oranje kazuifel. En daar bleef het niet bij, de man had het lef de kerk te versieren met allerlei oranje voetbalparafernalia. Was ’t nu nog Ferrari-rood geweest, zoals paus Johannes Paulus II ooit het gehele Sint-Pietersplein deed kleuren, dan was ’t misschien nog tot daaraantoe geweest. Kennelijk is er een wezenlijk verschil tussen een pauselijke vlaag van Formule 1-gekte op het Sint-Pietersplein en een vlaag van voetbalgekte in Obdam.

Vlaars parochianen voelden zich al geroepen het voor hun pastoor op te nemen. De grote mate van waardering die zij voor deze pastoor hebben is opvallend en meermaals wordt er gewezen op het feit dat de kerk in Obdam, waar ’t hier om gaat, in tegenstelling tot vele andere kerken met regelmaat tjokvol zit. De aanpak van pastoor Vlaar heeft er volgens een parochiebestuurder zelfs voor gezorgd dat “mensen hun weg terug naar de kerk vinden“.

Kennelijk heeft de al te enthousiaste pastoor de juiste snaar bij zijn parochianen weten te raken, maar wie denkt dat hij zich daarmee van zijn taak kweet rekent buiten de waard. Het doet me denken aan mijn favoriete quote van Mark Twain, die de religieuze mens al doorzag;

“Man is a Religious Animal. He is the only Religious Animal. He is the only animal that has the True Religion–several of them. He is the only animal that loves his neighbor as himself and cuts his throat if his theology isn’t straight. He has made a graveyard of the globe in trying his honest best to smooth his brother’s path to happiness and heaven…”

Waar beduidend minder reuring over is, zijn de nieuwe richtlijnen voor hoe om te gaan met misbruikende priesters, waar het Vaticaan gisteren mee op de proppen kwam. De verjaringstermijn die men er voor dergelijke delicten op nahield is van tien jaar opgerekt naar twintig. Behalve misbruik is ook het in bezit hebben van kinderpornografie nu reden voor een disciplinaire bestraffing. Niet nader omschreven “ernstige gevallen” kunnen direct aan de paus worden voorgelegd, die kan beslissen hen uit het ambt te ontzetten en te excommuniceren. Was getekend, William Levada, de nieuwe Groot-Inquisiteur.

Een woordvoerder van het Vaticaan zou hebben laten weten dat dit alles dient om “de zwaarste gevallen van seksueel misbruik door priesters sneller en doeltreffender te kunnen aanpakken”. Als dat werkelijk zo is, dan vraag ik mij ten stelligste af hoe het dan toch kan dat er in het geheel niet wordt gerept over een verplichting voor bisschoppen om dergelijke misdrijven aan het wereldlijk recht te melden. Sterker nog, bisschoppen die zaken van kindermisbruik onder de mijter houden hoeven nog altijd niet op sancties te rekenen.

En passant stelt het clubje van Levada, voorheen ook wel bekend als de Inquisitie, tegelijkertijd meteen ook even ook de wijding van vrouwen strafbaar volgens canoniek recht. De weerstand die dit conservatieve mannenbolwerk heeft tegen al wat vrouwelijk is verbaast me al jaren en wetgeving zoals deze vind ik een knap staaltje achterlijkheid, de donkere middeleeuwen waardig. Er is niets aan het priesterlijk ambt dat een vrouw niet evengoed zou kunnen doen zou ze dat willen.

Het Vaticaan gaat echter nóg een stap verder in haar misogynie en stelt de wijding van vrouwen feitelijk gelijk aan het misbruik van kinderen door er dezelfde strafmaat op los te laten. Wie een vrouw tot priester wijdt kan op dezelfde straf rekenen als een kinderverkrachter.

Hoe affreus.

De terugkeer van de Dondergod

De dreiging van een lichtgeraakte, straffende god is niet nieuw, verre van dat zelfs. Dat beeld dateert van ver voor de entree van de god uit de Abrahamitische religies. Doorheen de gehele menselijke geschiedenis is te zien hoe de mens natuurgeweld en rampspoed graag verklaarbaar maakt door ze aan humeurige of verbolgen goden toe te schrijven.

Zo waren de Maya’s de overtuiging toegedaan dat het slechte humeur van weergod Huaracan in direct verband stond met de rampzalige stormen die we tot op de dag van vandaag met zijn naam in verband brengen; hurricanes.

Op eenzelfde wijze is de Romeinse vuurgod Vulcanus etymologisch verantwoordelijk voor ons woord “vulkaan”. Onder de Etna bouwde hij zijn smidse. Wie de beelden heeft gezien van de roodgloeiende vulkanische activiteit onder de IJslandse gletsjer Eyjafjallajökull, met de gigantische rookpluim, kan zich waarschijnlijk goed inbeelden dat de Romeinen een goddelijke smidse onder zo’n rokende berg bevroedden. Een uitbarsting van een vulkaan werd in verband gebracht met de woede van Vulcanus, verstandiger dus hem gunstig te stemmen.

Nu ik dan hoorde dat de heer Sedighi, een kennelijk vooraanstaand geestelijke in Iran, zijn volgelingen voorhoudt dat homoseksualiteit, promiscuïteit en zelfs onbehoorlijke kleding directe oorzaken zijn voor Allah om de mens daarvoor met aardbevingingen te bestraffen moest ik direct aan Poseidon denken. Poseidon, de god van aardbevingen, de wateren en de zee. Wanneer Poseidon boos zijn drietand in de aardkorst stiet beefde ze en spleten de rotsen.

Volgens Sedighi “onthoudt Allah expres de bevolking in het Westen van rampen, opdat ze nog meer zondigen en sneller naar de hel gaan”. Daarmee lijkt hij de overtuiging te zijn toegedaan dat Allah aan “zijn” kant staat, zoals Poseidon tijdens de Trojaanse oorlog die van de Grieken moet hebben gekozen en dicht hij zijn god bepaald sadistische trekjes toe. Het idee dat een waarlijk almachtige, grote god zich dagdagelijks met dergelijke triviale menselijke beslommeringen bezig zou houden heb ik altijd aanmatigend gevonden. De notie dat zo’n goddelijke rechter hele continenten zou doen beven omwille van de liefde tussen twee mensen, die niemand kwaad berokkenen met die liefde ook al zijn zij van hetzelfde geslacht, is ridicuul. We hebben pas geleden de tijdens de Tweede Wereldoorlog begane gruwelen herdacht, je vraagt je af waarom Hij dan Auschwitz niet met een dergelijk wild gewoel met de grond gelijk gemaakt heeft.

Maar soit, hopelijk vergeet Sedighi niet dat juist dankzij Poseidon, die hen later de verwoesting van het door hem gebouwde Troje verweet, de meeste van die Grieken tijdens hun thuisreis een zeemansgraf vonden. De goden zijn wispelturig.

Sedighi staat niet alleen in zijn overtuigingen dat zijn god mensen met hem onwelgevallige denkbeelden straft. Ook de aswolk, die de laatste weken het Europse vliegverkeer zo in de weg zat, is reeds geclaimd. Volgens een christelijke beweging, Nederland Pro Deo, is de rookpluim een straf gods voor onze “moderne levenswijze” waarbij de tien geboden niet meer worden nageleefd. Dat, of we hebben een nieuwe paus.

Een Palestijnse imam is het niet met hen eens en beweert op zijn beurt dat de aswolk juist bedoeld is om ongelovigen en polytheïsten te straffen. Lekker makkelijk; dat is zo’n beetje iedereen die niet in zijn islamitische potje valt. Dat ruimt lekker op.

Dan is er nog de aardbeving die Haïti trof en de Amerikaanse televisiedominee Pat Robertson toegeschreven werd aan de zonden dat land, dat hij ervan betichtte een pact met de duivel te hebben gesloten.

De tsunami, die zes jaar geleden onder andere in India, Thailand, Indonesië en Sri Lanka zo vreselijk veel slachtoffers maakte, moest op zijn beurt wel een straf zijn geweest voor het niet langer naleven van islamitische regels. Volgens een sjeik Fawzan al-Fawzan diende de tsunami vooral als straf voor homoseksualiteit.

Dat laatste echoot door in de woorden waarmee Paus Benedictus XVI eerder deze week tijdens zijn bezoek aan het Portugese Fatima sprak over abortus en het homohuwelijk, die volgens hem “de meest verraderlijke en gevaarlijke dreigingen in de wereld” zijn.

In Fatima staat een standbeeld van de Heilige Maagd Maria. Zij draagt een kroon, waarin de kogel verwerkt is, waarmee de vorige paus werd neergeschoten. Dat gebeurde in 1981 op het Sint Pietersplein. Met dat gegeven, tesamen met het vorige maand verijdelde moordcomplot op zijn eigen persoon, zou je verwachten dat Benedictus het woord “dreiging” met wat meer terughoudendheid bezigen zou, maar niets van dat al.

De paus en de imam zijn het in elk geval over een ding eens; hetgeen twee consenting adults van hetzelfde geslacht met elkaar in hun eigen slaapkamer uitspoken is gevaarlijk voor ons allemaal. Is het geen dreiging voor de wereld, dan is het wel een reden een goddelijke hand straffend op ons te doen neerdalen, liefst op voorspraak van de oud-testamentische Lot, een dronken en incestueuze vader. Kennelijk is het dreigen met hel en verdoemenis voor de zondaar alleen al lang niet meer voldoende en voelt men de noodzaak op te schalen naar collectieve straffen en dreigingen, om de mens op het rechte pad te houden.

De Dondergod is terug!

Een juiste beleving van seksualiteit?

Plebaan van Rossem, die een praktiserende homoseksueel de heilige communie weigerde, voerde daarbij aan dat “bij de ontvangst van die communie de juiste beleving van seksualiteit hoort”.

Dat verbaasde me. Ik heb tijdens de jaren van mijn jeugd menig uur op de kerkbanken doorgebracht en alleen wie niet gedoopt was werd gevraagd niet ter communie te gaan. De generatie voor mij werd nog gevraagd eerst ter biecht te gaan wanneer ze zich bewust was een zonde op hun kerfstok te hebben alvorens de hostie in ontvangst te nemen, maar dat werd netjes aan het geweten van betreffende gelovige overgelaten. Het oordeel over mensen en hun zonden was immers aan God en God alleen.

Dat mijn geheugen me niet helemaal in de steek liet bleek toch wel toen vijfennegentig procent van de pastoors aangaf wél een hostie uit te reiken aan hun homoseksuele parochianen.

De bemoei- en bedilzucht die de Kerk bij monde van haar voorgangers tentoonspreidt waar het gaat om wat consenting adults met elkaar in een al dan niet echtelijke sponde met elkaar uitspoken is een knap staaltje ironie. Men steekt, zogezegd, maar al te graag een hand in andermans boezem. Van een instituut waarbinnen kindermisbruik ongehoorde proporties heeft aangenomen is het echter bepaald aanmatigend om nog te willen spreken van “de juiste beleving van seksualiteit”.

Een bijzonder groot deel van die aversie tegen homoseksualiteit is gestoeld het verhaal van Lot; op voorspraak van een dronken en incestueuze vader die zonder morren zijn dochters aan de woeste en wellustige menigte zou hebben overgeleverd, meent men dan homoseksualiteit te moeten veroordelen.

Onterecht overigens, de zonden van de inwoners van Sodom zijn eerst en vooral de verkrachtingen, het geweld en de dwang waarmee hun seksuele driften gepaard gaan, tesamen met hun losbandigheid. De oudtestamentische bewoners van Sodom, notoire drinkebroers, gedragen zich jegens immers vrouwen evengoed als beesten en botvieren hun seksuele lusten op alles wat los en vast zit. Het komt er feitelijk op neer dat als het maar ademhaalt, het te verkrachten valt. Niets is voor hen heilig, van andermans lichamelijke integriteit tot de oude regels van gastvrijheid. De vraag is dan welke ‘rechtgeaarde’ homoseksuele man van zijn voornemen een man te verkrachten zou zijn af te brengen door hem uitgerekend een maagdelijke dochter aan te bieden?

Het verhaal van Lot heeft van doen met dwang, geweld en verkrachting. Toch, nog nooit hoorde ik van een pastoor die een man de hostie weigerde omdat diens vrouw ‘s zondags met een blauw oog de mis bijwoonde.

Centraal in het Bijbelse verhaal is óók gemarchandeer met God en diens twee engelen en Lot’s incestueuze relatie met zijn dochters. Lot bezwangerde zijn dochters, hetgeen leidde tot de Moabieten en de Ammonieten. Aspecten van het verhaal die men door de eeuwen heen angstvallig heeft vermeden, maar die niet los gezien kunnen worden van de ‘moraal’ van het verhaal. En het is juist die moraal die tot in het Nieuwe Testament en helaas zelfs vandaag de dag doorklinkt.

“Godzijdank” is het reeds lang zo dat menig gebod uit de Bijbel niet meer naar de letter wordt nageleefd. Men naait geen kwasten meer aan kleding en brengt geen ongehoorzame zoons meer om het leven.

Nu dan, zijn de conservatieve katholieken boos en zij zijn een actie begonnen tegen het bisdom van Den Bosch omdat zij menen dat het bisdom de Reuselse plebaan afviel. Een verbolgen pastoor Mennen sprak schande van zijn bisschop, die “door de knieën is gegaan voor de roze maffia”. Op zijn eigen webstekje fulmineert hij zelfs vilein over “tegennatuurlijk gedrag”. Wellicht ten overvloede, maar daarmee doelt hij niet op de wandaden van zijn confraters maar op homoseksualiteit.

Ondertussen lees ik berichten waaruit blijkt dat de Kerk haar pappenheimers prima kent; ze probeerde een zaak van kindermisbruik zelfs als een verzekeringskwestie af te doen en kwam twee jaar geleden al tot afspraken hierover met haar verzekeraar. Aegon, de verzekeraar in kwestie, heeft alvast een potje van een miljoen euro opzij gezet, ook die weet blijkbaar waar Abraham de mosterd haalt. Alles boven dat miljoen zal de Kerk zelf op moeten hoesten. Het spreekt voor Aegon dat ze daarna de banden met de Kerk verbrak, al zit ze wel vast aan de claims die dateren van voor die breuk.

Al wat ik niet lees is over conservatieve katholieken die boos reageren op de wandaden van hun Kerk en haar priesters, laat staan over enige acties. De webloggende pastoor is uitgerekend over deze misstanden in eigen gelederen opvallend stil.

So many rascal beadles, so few lions.