De kus van de Giraffe

Deze week heb ik meermaals teruggekeken naar de ontroerende beelden van de terminaal zieke Mario, in betere tijden dierverzorger in Diergaarde Blijdorp, en de giraffe die hem een afscheidskus gaf.

Uit de persberichten over Mario weet ik dat hij een verstandelijke beperking heeft, de afgelopen twintig jaar bijna elke dag in de dierentuin te vinden was en hij binnenkort aan een agressieve hersentumor zal komen te overlijden.

De absoluut fantastische stichting Ambulance Wens Nederland heeft Mario’s laatste wens uit doen komen en dankzij deze geweldige mensen kon hij, roerloos op een brancard gelegen, afscheid nemen van zijn dierentuincollega’s en van de dieren waar hij vreselijk aan verknocht is.

Uitgerekend een giraffe, een van de meest schuchtere van “zijn beesies”, beroert Mario met haar lippen. De giraffe, de Engel van de Savanne zoals men haar in Afrika ook wel placht te noemen, zegt haar voormalige verzorger teder vaarwel.

Bij de beesten af

Een week vol dierennieuws. Zo liet TUI Nederland weten een samenwerkingsverband te zijn aangegaan met dierenwelzijnsorganisatie WSPA Nederland. Zij zullen gezamenlijk campagne gaan voeren tegen het leed dat olifanten ondergaan als gevolg van de toeristenindustrie. Ritjes door de rimboe op een brede olifantenrug en shows waarbij de dieren toeristen moeten vermaken door kunstjes te vertonen, als het aan TUI en de WSPA ligt moet daar binnenkort een einde aan komen. TUI geeft alvast het goede voorbeeld door geen “olifantonvriendelijke excursies” meer aan te bieden.

Thailand, grootgrossierder in olifantenleed, wordt daarbij (geheel terecht) ten tonele gevoerd. Om en nabij drieduizend olifanten slijten er hun dagen in olifantenkampen. Ze sjouwen er toeristen rond, iets waartegen de op het oog zo sterke brede olifantenrug eigenlijk helemaal niet is opgewassen en maken er koddige handstandjes, slurfverven er schilderijtjes en zitten allerschattigst op een ton fotogeniek te zijn.

Hoe de enorme dikhuiden daartoe komen vragen kennelijk maar weinig toeristen zich af. Toch berichtte PETA daar de laatste jaren met regelmaat over. Toen dat niet hielp filmde PETA die praktijken en maakte die beelden openbaar; beelden waarop te zien is hoe jonge olifanten gillend en schreeuwend bij hun moeders vandaan worden gesleurd. De jonge dieren worden aan staken in de grond vastgeketend zodat ze geen kant meer op kunnen en worden vervolgens met stokken geslagen en met messen bewerkt. PETA filmde hoe een dorpsoudste op de nek van een baby-olifant klimt, gewapend met een stok aan het eind waarvan een gekromd mes prijkt, en het dier waarschuwt; “Onthoud dat wanneer je ons niet tegenwerkt wij je geen pijn zullen doen”. Hij zet zijn waarschuwing kracht bij door het dier meermaals hard het mes in het hoofd te rammen. Daarbij weet hij zelfs het gehoor van het jonge dier te beschadigen, ze raakt doof.

Die marteling gaat dagen aaneen door, waarbij het dier uitgehongerd wordt, niets te drinken krijgt en dag en nacht wordt wakkergehouden. Hele dorpen werken daaraan mee, net zo lang tot de olifant murw is en zich volledig aan haar kwelgeesten overgeeft. De helft van de dieren die dit martelritueel, de phajaan, ondergaan overleeft het niet, de andere helft krijgt de rest van hun leven met regelmaat een aframmeling om hen er tijdig aan te herinneren wie er de baas is.

De beelden zijn schokkend, de toeristenstroom damde echter niet in.

Ook in circussen overal ter wereld bleven olifanten een gewilde attractie, ongeacht het leed dat hen ook daar ten deel valt. Het Groot Russisch Staatscircus bleek haar olifant in een gesloten container te herbergen, andere circussen legden hun dieren aan de ketting. Olifanten zijn echter sociale dieren die in het wild kilometers aan een stuk lopen, geen wonder dus dat ieder circusdier stereotiep gedrag bleek te vertonen.

Vandaar dat het Dierenpark Emmen deze week de opbrengst van de actie “Dierentuin voor één dag” weigerde. Het op laten treden van een circusolifant, overgehaald vanuit Berlijn, en de aanwezigheid van diverse exotische dieren waarop ritjes gemaakt mochten worden druiste in tegen de Emmense notie dat zulks niet ten koste mag gaan van dierenwelzijn. Een lovenswaardig standpunt van een dierentuin die het geld goed had kunnen gebruiken, armlastig als zij is.

Een andere, even nooddruftige, dierentuin ziet zich sinds deze week zelfs in haar voortbestaan bedreigd. De gemeente Rotterdam is van zins Diergaarde Blijdorp drastisch minder te subsidiëren en wel in zo’n mate dat deze bezuinigen Blijdorp de kop zouden kunnen kosten. Doodzonde natuurlijk van een van de mooiste dierentuinen van Europa. De diergaarde, die feitelijk al sinds 1855 bestaat, in 1940 tijdens het bombardement op Rotterdam zwaar beschadigd werd en na te zijn herbouwd bekendheid verwierf omwille van de uniek grote leefweiden en heuse verwarmde binnenverblijven, is tegenwoordig Rijksmonument. Ook is de dierentuin, met haar zeventig fokprogramma’s, vandaag de dag een monument voor het behoud van bedreigde diersoorten en educatie.

Na heel wat protest beloofde de gemeente de dierentuin niet failliet te laten gaan, al gaat de voorgenomen bezuiniging gewoon door. Ik tekende natuurlijk mee. Poten af van Blijdorp!