Racistisch paternalisme in het onderwijs

Wie de taal niet beheerst komt in onze maatschappij niet mee. Zonder taal kun je niet lezen, spreken, luisteren, schrijven en leren. Alles van waarde wordt overgedragen middels het geschreven woord. Literatuur, wetenschap, recht, filosofie en geschiedenis, als u niet kunt lezen en schrijven heeft u een enorm probleem.

Functionele taalvaardigheid is voor ons, als sociale en intelligente (al valt over dat laatste te twisten) mensaap, van levensbelang. Daar is geen ontkomen aan. Sterker nog, uw taalvaardigheid bepaalt uw succes op de maatschappelijke ladder en dan heb ik het nog niet eens over sollicitatiebrieven vol taalfouten, die een sollicitant bij voorbaat kansloos maken op de arbeidsmarkt.

Maatschappelijke ladder

Kinderen en jongeren die veel jeugdliteratuur lezen belanden namelijk hoger op die maatschappelijke ladder dan hun niet-lezende evenknieën. Mevrouw Suzanne Mol keek naar niet minder dan 146 internationale, wetenschappelijke studies over meer dan 10.000 kinderen en studenten van 2 tot 22 jaar. Wat bleek? De boekenlezers scoren hoger op taal- en leesvaardigheid, schoolsucces en intelligentie.

Criminaliteit

Jongeren die vroegtijdig schoolverlaten hebben ruim zes keer zo veel kans om in aanraking te komen met de politie dan jongeren die het onderwijs wel met een startkwalificatie verlaten. Cognitieve vaardigheden, te kunnen leren, onthouden, onderscheiden en  kennis uit te wisselen, zijn van invloed op de kans dat iemand voortijdig van school gaat of in aanraking komt met de politie. Taal is daarin van enorm belang. Toch, van onze 15-jarigen is 17,9% laaggeletterd. De kloof tussen zwakke en sterke lezers groeit nog steeds.

Meet-up NVAO en de Vereniging Hogescholen

Met dit alles in gedachten las ik met toenemend onbegrip de conclusies van een ‘meet-up‘ van de Nederlands-Vlaamse accreditatieorganisatie (NVAO) en de Vereniging Hogescholen. Tijdens dit overleg werd een brede systeemanalyse van de tweedegraads lerarenopleidingen besproken.

Wat blijkt? Het beroep van leraar is niet aantrekkelijk genoeg. Het schort daarnaast aan diversiteit op de lerarenopleidingen.

Rolmodel

De heer Hans Huizer, directeur van de Johan de Witt Scholengroep uit Den Haag, heeft de zorg voor een leerlingengemeenschap waarvan 40% een taalachterstand heeft. Hij wil graag meer diversiteit onder zijn leraren, liefst uit diezelfde doelgroep: “Mijn diepste wens is dat bij de lerarenopleidingen zoveel mogelijk docenten uit onze doelgroep komen, zodat ze als rolmodellen kunnen functioneren. Dat is ook stimulerend voor leerlingen om te kiezen voor de lerarenopleiding.”

So far so good, ik ging er tot hier vanuit dat meneer Huizer leraren bedoelt die een taalachterstand overwonnen hebben en daarmee een prachtig rolmodel zijn voor leerlingen die met zo’n taalachterstand aan het worstelen zijn. Jongelui, er is hoop! Het komt goed!

Taalenthousiasme

Mevrouw Nienke Meijer, portefeuillehouder lerarenopleidingen van de Vereniging Hogescholen, vindt dat er minder naar de techniek van taal moet worden gekeken en meer naar het taalgebruik. Het moet er niet alleen om gaan dat mensen goed kunnen spellen met d’s en t’s, maar ook over de rijkheid van de taal, over de manier hoe we de taal gebruiken om te communiceren. Zo ga je van taalachterstand naar taalenthousiasme, dixit mevrouw Meijer.

Daar kan ik ook mee uit de voeten. Taal is niet alleen alleen ons voornaamste gereedschap, maar het is op zichzelf natuurlijk ook een machtig mooi fenomeen. Wie van taal leert genieten, haar leuk leert vinden, gaat er vanzelf mee aan de slag.

Water bij de wijn

Maar dan opeens is daar een mevrouw Marja Poulussen, van de Hogeschool Rotterdam:

“Ik vind ook dat taal bicultureler moet zijn. Ik denk dat het heel belangrijk is dat wij niet precies op die grammatica gaan zitten, maar op de betekenis van taal. Op de po-scholen in Rotterdam-Zuid waar ik weleens kom is er geen enkele docent die grammaticaal perfect Nederlands spreekt. Hoe belangrijk is die ‘d’ en ‘t’ of het juiste gebruik van een lidwoord ‘de’ of ‘het’ nu eigenlijk? In een bi-culturele samenleving moet er gewoon wat water bij de wijn.”

Bicultureel

Water bij de wijn omdat taal ‘bicultureler’ zou moeten zijn? Ik begrijp er niets van, hoe maakt de slechte beheersing van de Nederlandse taal haar in hemelsnaam ‘bicultureler’?

Verwonderd sloeg ik voor de zekerheid de Dikke Van Dale nog even open bij de o. Verdomd. Het staat er echt. Dan gaat het mevrouw Poulussen dus niet zo zeer om taalvaardigheid, het oplossen van taalachterstand of zelfs goed leraarschap, maar om de ‘allochtoon’.

Bedoelt zij nu dat we de lat láger moeten leggen omdat het onderwijs faalt in haar missie de allochtone leerling van zijn taalachterstand af te helpen? Dat lijkt me het failliet van ons onderwijs, eng paternalistisch en ronduit racistisch bovendien.

Perfect taalgebruik problematiseren

Als u denkt dat we ’t daarmee wel gehad hebben, het ergste moet nog komen. Mevrouw Mip van Suchtelen, die werkzaam is bij Hogeschool Inholland, zou zelfs graag zien dat we perfect taalgebruik problematiseren. Te veel aandacht op taal wordt gebruikt om mensen uit te sluiten, meent zij.

En ik maar denken dat mensen juist de taal goed leren te beheersen omdat een goede beheersing van de Nederlandse taal het belangrijkste middel is om goed mee te kunnen doen in de Nederlandse maatschappij.  Leraren die het Nederlands grammaticaal niet goed beheersen horen daarom ook helemaal niet voor een klas te staan. Dat is nu juist het probleem met goed onderwijs; dat krijg je niet door latten lager te leggen en water bij de wijn te doen.

Waarom niemand die zwatelaars gewoon met pek en veren die ‘meet-up’ uitgejaagd heeft is mij een raadsel. Juist aan hen gaat het onderwijs ten onder.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s