Oekraïne

Nu 6 april nakende is wordt de vraag actueel voor me; wat ga ik stemmen? Mijn stempas ligt al klaar, check, en stemmen kan ik op twee stappen vallen van mijn huis, check.

Ben ik voor of tegen de goedkeuringswet over de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne? Ik heb, eerlijk gezegd, nog geen idee. Ik vulde braaf het Kieskompas in, maar volgens de uitslag ben ik een verwaarloosbaar klein beetje voor. Dat zet geen zoden aan de dijk.

Misschien hecht ik er ook te veel waarde aan, aan dat referendum. Want waar hebben we het nu over? Een niet-bindend advies over een verdrag dat, voor wat betreft de inhoud, helemaal niet bij ons Nederlandse burgers leeft. Ja, we vinden het leuk het voltallig kabinet Rutte een hak te zetten. Menigeen droomt met enig genoegen van een volgende kabinetscrisis na een nationaal ‘nee’. Het is een fijne uitlaatklep voor anti-Europese sentimenten, maar of die Oekraïners ons nou werkelijk zo boeien? Hoeveel van ons lazen dat hele associatieverdrag?

Oekraïne is ver van mijn bed en wat ik van het land weet stemt niet tot veel aandrang ermee geassocieerd te willen worden. Er zijn enorme issues met corruptie en de mensenrechten. Van een democratie is nauwelijks sprake, oligarchen maken er de dienst uit. De Oekraïense economie verkeert in zwaar weer, het is een arm land.

Van de buitenwacht word ik ook al niet veel wijzer. Die laat opvallend veel morele en emotionele chantage op me los. Waar de een meent dat een ‘ja’ van mijn kant positief is voor de gewone Oekraïner (maar wie is dat dan eigenlijk?), houdt de ander me voor dat mijn ‘ja’ een ‘ja’ is voor de massale import van zielige plofkippen uit Oekraïense megastallen. Minister Ploumen moest in antwoord op Kamervragen beamen dat de dierenwelzijnsnormen in Oekraïne later zijn dan die in Nederland, maar of het er met mensenwelzijnsnormen nou zo veel beter gesteld is?

Maar hé, ik heb stemrecht. Daar is hard genoeg voor gevochten. Natúúrlijk ga ik daar dan ook gebruik van maken.

Oekraïne

In het noorden van Oekraïne, in Tsjernobyl, ligt nog nucleaire reactor na te smeulen. Dat is de reactor die op 26 april 1986 enorme hoeveelheden splijtstof, grafietdeeltjes en een enorme radioactieve rookwolk de atmosfeer in braakte.

Dan is er het schiereiland de Krim, in het oosten van Oekraïne, dat op 18 maart 2014 door Rusland werd geannexeerd. Die annexatie was gepland door de heer Poetin en is niet legitiem. In het oosten van Oekraïne woedt een gewapende strijd tussen het Oekraïense leger en de door Rusland gesteunde separatisten. U weet wel, waar MH17 werd neergehaald.

De directe aanleiding voor de oorlog was de val (februari 2014) van toenmalig president Janoekovitsj, die in november 2013 weigerde om het associatieverdrag met de EU te tekenen. Dat kwam hem op een volksopstand te staan. Enter Poetin.

Amnesty rapporteerde al heel wat zorgwekkende zaken over dat conflict. De organisatie vond bewijs van voortdurende oorlogsmisdaden, gepleegd door beide partijen. Martelingen, standrechtelijke executies van gevangenen en de gevangenneming van willekeurige onschuldige burgers, om maar een paar zijstraten te noemen.

Alsof dat nog niet genoeg is plegen de islamitische Krim-Tataren en de Oekraïense en Russische christenen elkaar daar ook met regelmaat gewapenderhand in de haren te vliegen.

Mensenrechten

Er is sprake van een persbreidel, journalisten die het wagen pro-Russische sentimenten te schrijven worden tegengewerkt of kunnen naar hun uitzendlicentie fluiten. Aan de andere kant van het conflict is dat erger. Wie op de Krim pro-Oekraïense sympathieën uit is helemaal de sjaak. Oleg Sentsov en Alexander Kolchenko, die zich openlijk tegen de annexatie van de Krim durfden uit te spreken, werden door een Russische militaire rechtbank tot respectievelijk twintig en tien jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens ‘terrorisme’.

Mishandeling Svyatoslav Sheremet

Seksuele minderheden worden in Oekraïne structureel gediscrimineerd en achtergesteld. Zij zijn ook regelmatig mikpunt van geweld. Vorig jaar nog werden de honderd deelnemers aan een Gay Pride fysiek aangevallen door tientallen extreemrechtse activisten.

Eind vorig jaar werd nochtans een nieuwe arbeidswet aangenomen die LHBT’s moet beschermen tegen discriminatie op het werk. Die wet is een vooruitgang en deels te danken aan de samenwerking met de Europese Unie, die de Oekraïense overheid achter de vodden zit om de mensenrechten in het land te respecteren en te waarborgen.

Het zou voor mij een reden zijn om voor het associatieverdrag te stemmen en daarmee gehoor te geven aan de sympathieke oproep van de Oekraïense LHBT-organisatie GenderZ.

Bijna driekwart (72%) van de Oekraïners wil dat Nederland volgende week voor het associatieverdrag met Oekraïne stemt, zo schijnt. Zij hopen vooral dat het associatieverdrag met de Europese Unie hun land zal baten bij de strijd tegen corruptie. Dat is ook wat waard.

Svoboda en de Rechtse Sector

Over extreemrechts gesproken. Dat tiert nogal welig in dat Oekraïne, ook in de politiek. Neem nou Svoboda. Een extreemrechtse, nationalistische politieke partij, in 2012 de vierde partij van het land met 37 zetels. Bekend om haar xenofobe, homofobe, racistische en vooral antisemitische standpunten en haar ‘adviseur’ Joeri Mychaltsjysjyn, die meent dat “de Holocaust een periode van licht in de geschiedenis is”. Nog een extreemrechtse Oekraïense partij is de Rechtse Sector. De leider van deze ultra-nationalistische militanten riep vorig jaar zijn achterban nog op de Gay Pride demonstratie in Kiev aan te vallen.

De associatieovereenkomst 

Wie de moeite neemt de 323 pagina’s van het associatieverdrag te lezen zal opvallen dat slechts 17 van die bladzijden niet over handel gaan. Het hoofdstuk over ontwapening staat me sterk aan. Samenwerken in de strijd tegen terrorisme en terrorismefinanciering idem dito. Consolidering van de rechtsstaat? Voor! Respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden? Yay!

EU-lidmaatschap

Opvallend afwezig in het stuk is een eventueel toekomstig EU-lidmaatschap van Oekraïne. Natuurlijk zou het associatieverdrag daar een opmaat naar kunnen zijn, maar zelfs zou Oekraïne alle voorwaarden uit het associatieverdrag implementeren, dan nog zou het niet voldoen aan de eisen die aan zo’n EU-lidmaatschap gesteld worden. Op korte termijn hoeven u en ik daar ook niet voor te vrezen, maar wat de toekomst brengt? Geen idee.

Financiële bijstand

Oekraïne gaat geld kosten. Dat staat er wel in. Oekraïne komt in aanmerking voor financiële bijstand door de Europese Unie. Die financiële bijstand moet wel bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de associatieovereenkomst. Aan de andere kant dicteert het associatieverdrag de afschaffing van wederzijdse importtarieven, en dat zou de handel tussen de EU en Oekraïne kunnen bevorderen. Mocht de Oekraïense economie aantrekken dan zou dat een interessante afzetmarkt kunnen worden.

Visumvrij reizen

Er zijn al afspraken tussen de Europese Unie en Oekraïne over visumvrij reizen voor kort verblijf (maximum negentig dagen) in Europese landen. Wanneer Oekraïne de nodige actie onderneemt om illegale emigratie naar Fort Europa tegen te gaan, dan mogen de Oekraïners op den duur visumvrij naar Europa afreizen. Het associatieverdrag zou dat dichterbij kunnen brengen.

Militaire samenwerking

Het voornemen tot militaire samenwerking, daar word ik toch een beetje ongerust van. Samenwerken met een land in burgeroorlog? Met onder meer de militante eenheden die gelieerd zijn aan dat Sector Rechts? Hm. Geef mijn portie maar aan fikkie.

Belang hechtend aan nauwe en duurzame betrekkingen op basis van gemeenschappelijke waarden als eerbiediging van de democratische beginselen, de rechtsstaat, goed bestuur, mensenrechten en fundamentele vrijheden, ook de rechten van personen die behoren tot nationale minderheden, niet-discriminatie van personen die behoren tot minderheden, respect voor diversiteit en menselijke waardigheid en gehechtheid aan de beginselen van de een vrijemarkteconomie, waardoor Oekraïne gemakkelijker kan deelnemen aan Europees beleid;

Erkennend dat de gemeenschappelijke waarden waarop de Europese Unie is gebouwd – democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat – ook essentiële elementen zijn van deze overeenkomst;

… twijfel ik nog even voort.

En u? Weet u ’t al?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s