Sociaal leenstelsel

In Nederland mag je geen alcoholtabak of cannabis kopen wanneer je jonger bent dan achttien jaar. Die rommel is niet goed voor je en onze overheid vreest dat je op die leeftijd het inzicht niet hebt om dat goed en wel in te zien. Dus helpt ze je een handje. Verkopers riskeren een behoorlijke boete wanneer ze toch drank of sigaretten aan iemand jonger dan achttien verkopen en dus vragen ze, voor de zekerheid, iedereen die jonger dan vijfentwintig lijkt zich te legitimeren. Uitbaters van coffeeshops mogen zelfs niemand onder de achttien jaar in hun uitspanning hebben.

Terecht, want alcohol bijvoorbeeld is slecht voor het zich ontwikkelende brein. Er is een verband tussen vroeg en frequent middelengebruik en narigheden als leerproblemen, verminderde schoolprestaties, (mogelijk zelfs vroegtijdig schoolverlaten) depressie, agressie en zelfs delinquentie. Wie jong met alcohol begint loopt daarnaast een veel groter risico te eindigen als probleemdrinker.

Als jongere ben je voorts verplicht minimaal tot je achttiende naar school te gaan. Iemand zelfstandig een auto laten besturen voor zijn achttiende is ook onverstandig, dus ook dat is verboden. Stemmen mag je vanaf je achttiende levensjaar. Huwen idem dito. Ook de minimale leeftijd om een persoonlijke lening of een doorlopend krediet af te mogen sluiten is… achttien jaar.

Terecht, alweer. Het zijn toch zaken die verregaande en langslepende gevolgen kunnen hebben. Van 18-minners verwachten we niet dat ze al verstandig genoeg zijn om die te kunnen overzien en dus nemen we ze in bescherming.

Daarom heb ik nooit zo goed begrepen waarom leerlingen zich al op een vroeg moment in hun schoolcarrière moeten vastpinnen op een richting voor het leven. In de tweede fase van het voortgezet onderwijs moeten ze uit vier profielen kiezen, en met de keuze voor een profiel meteen ook een richting in het vervolgonderwijs.

Het invoeren van het sociaal leenstelsel, per 1 september volgend jaar, maakt die keuze nog veel belangrijker. Daarnaast is het kennelijk wel prima dat een jongmens zich met dat sociaal leenstelsel een lening op de hals haalt die behoorlijk op kan lopen en hen jarenlang mag blijven achtervolgen. Ze “krijgen” 35 jaar de tijd om hun lening af te lossen, máár dan wel tegen een schappelijke rente (hoe lang die schappelijk blijft is afwachten) – en daarom schijnt dit leenstelsel “sociaal” te mogen heten.

Ik ben niet overtuigd en niet alleen omdat ik het onverstandig vind jongelui leningen aan te praten, al helemaal niet in tijden van economische onzekerheid. Daarbij moet ik ook eerlijk bekennen dat ik, waar het om onderwijs gaat, waarschijnlijk te idealistisch ben ingesteld. Wat mij betreft werd het onderwijs in het geheel gratis aangeboden. Dat klinkt heel irreëel, maar het kan echt: Er zijn landen in Europa waar studenten geen collegegeld hoeven te betalen bijvoorbeeld.

Onderwijs is het middel bij uitstek om mensen kansengelijkheid te bieden en deze te waarborgen. Om mensen de gelegenheid te geven zichzelf te ontplooien, te ontdekken waar hun kwaliteiten liggen en deze ten volle te benutten, zich te verheffen en alles uit zichzelf en het leven te halen wat er in zit.

Hopelijk ten overvloede; dan heb ik het niet over het stereotype brallende student dat meer contacturen heeft met barpersoneel dan met onderwijzend personeel.

Voor een maatschappij geldt natuurlijk ook dat deze een eigenbelang heeft bij goed opgeleide mensen. Dat geldt bij uitstek voor Nederland, aangezien we het hier toch vooral van onze kenniseconomie moeten hebben. Die liegt er niet om, overigens, hij behoort tot de top 5 van meest concurrerende kenniseconomieën in de wereld. Investeren in onderwijs is niet alleen investeren in mensen, maar ook in de maatschappij waar zij deel van uitmaken; in sociale cohesie, de politiek, actief en kritisch burgerschap, de economie en de toekomst van ons allemaal.

Het is maar waar we onze prioriteiten leggen.

2 gedachtes over “Sociaal leenstelsel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s