Aphra Behn

Op 14 December 1640 werd Aphra Behn gedoopt. Denken we, want over de vroegste jaren van deze illustere vrouw is weinig met zekerheid bekend, we weten zelfs niet met zekerheid wie haar ouders waren. Daar heeft ze overigens zelf een groot aandeel in gehad, ze was wat zichzelf betreft een geheimschrijver.

Ze zou op jonge leeftijd naar Suriname zijn gereisd, een ervaring waarop ze haar (tegenwoordig) bekendste werk Oroonoko baseerde. Deze novelle, die over een tot slaaf gemaakte Afrikaanse prins gaat, wordt door velen gezien als de eerste emancipatieroman en is het eerste Engelstalige anti-kolonialistische verhaal. Oroonoko, die gebukt gaat onder zijn onmogelijke liefde voor Imoinda, leidt een slavenopstand en komt uiteindelijk tot een wel heel ongelukkig einde, is een tragische held.

Zelfs haar huwelijk met Johan Behn, een handelaar van Nederlandse of Duitse komaf, blijft een mysterie. We weten dat het huwelijk, als daar al sprake van was, geen lang leven beschoren was. Ze gingen uit elkaar of Johan Behn kwam te overlijden. Al wat zeker is, is dat Aphra de naam Behn aannam.

In de zeventiende eeuw lagen er maar weinig wegen open voor gescheiden vrouwen en weduwen; opnieuw huwen, intreden in het klooster of iemands maîtresse worden. De rebelse Aphra Behn besloot anders.

Zij zou haar eigen geld gaan verdienen.

Spionne van de koning

In 1666 was ze verbonden aan het hof van Charles II. Ze werkte als boodschapper voor de koning, wellicht zelfs als spionne, in Antwerpen. Dat is niet onaannemelijk; op dat moment waren Engeland en de Republiek der Verenigde Nederlanden in de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog verwikkeld. U weet wel, ten tijde van luitenant-admiraal Michiel de Ruyter en zijn beroemde Tocht naar Chatham. Ze zou de schuilnaam Astrea gebruikt hebben, waaronder ze een aantal van haar werken later ook publiceerde.

Aphra Behn werd voor diensten slecht betaald, als Charles II überhaupt al betaalde, en ze raakte aan de bedelstaf. Met geleend geld reisde ze terug naar Londen, waar ze Charles II meermaals om haar loon verzocht en uiteindelijk vanwege haar schulden in de gevangenis belandde. In 1669 betaalde een anoniem gebleven weldoener haar schulden en werd ze vrijgelaten.

Schrijfster

Ze had tot op dat moment al wat gedichten geschreven en belandde in de King’s Company, waar ze bevriend raakte met onder meer John Dryden. Vanaf 1670 schreef ze gestaag een aanzienlijke hoeveelheid gedichten, romans, toneelstukken en pamfletten. Haar eerste toneelstuk werd in 1670 opgevoerd: The Forc’d Marriage. Het werd een eclatant succes.

Aphra Behn is de eerste vrouw in de geschiedenis die het als professioneel schrijfster maakte en kon leven van de pen. Ze is een van de grondleggers van de moderne roman.

In haar dagen was Aphra Behn beroemd en berucht om haar politieke satire, scherpe analyse en de controversiële onderwerpen die ze aan durfde te snijden; seksuele verlangens, homo-erotiek, de dubbele (huwelijks-) moraal en de “goede zeden” van de zeventiende eeuw. Het vrijpostige Like Father, Like Son kwam haar zelfs op een kort verblijf in de gevangenis te staan.

Een jaar voor haar dood in 1689 schreef Aphra Behn Oroonoko. Ze ligt begraven in Westminster Abbey.

 
Here lies a Proof that Wit can never be
Defence enough against Mortality.
 
 
Vandaag wil ik u trakteren op een van haar leukste werken.

 

The Disappointment

By Aphra Behn
1
    ONE Day the Amarous Lisander,
    By an impatient Passion sway’d,
    Surpris’d fair Cloris, that lov’d Maid,
    Who cou’d defend her self no longer ;
    All things did with his Love conspire,
    The gilded Planet of the Day,
    In his gay Chariot, drawn by Fire,
    Was now descending to the Sea,
    And left no Light to guide the World,
But what from Cloris brighter Eyes was hurl’d.
2
    In alone Thicket, made for Love,
    Silent as yielding Maids Consent,
    She with a charming Languishment
    Permits his force, yet gently strove ?
    Her Hands his Bosom softly meet,
    But not to put him back design’d,
    Rather to draw him on inclin’d,
    Whilst he lay trembling at her feet;
    Resistance ‘tis to late to shew,
She wants the pow’r to say — Ah!what do you do?
3
    Her bright Eyes sweat, and yet Severe,
    Where Love and Shame confus’dly strive,
    Fresh Vigor to Lisander give :
    And whispring softly in his Ear,
    She Cry’d — Cease — cease — your vain desire,
    Or I’ll call out — What wou’d you do ?
    My dearer Honour, ev’n to you,
    I cannot — must not give — retire,
    Or take that Life whose chiefest part
I gave you with the Conquest of my Heart.
4
    But he as much unus’d to fear,
    As he was capable of Love,
    The blessed Minutes to improve,
    Kisses her Lips, her Neck, her Hair !
    Each touch her new Desires alarms !
    His burning trembling Hand he prest
    Upon her melting Snowy Breast,
    While she lay panting in his Arms !
    All her unguarded Beauties lie
The Spoils and Trophies of the Enemy.
5
    And now, without Respect or Fear,
    He seeks the Objects of his Vows ;
    His Love no Modesty allows :
    By swift degrees advancing where
    His daring Hand that Alter seiz’d,
    Where Gods of Love do Sacrifice ;
    That awful Throne, that Paradise,
    Where Rage is tam’d, and Anger pleas’d ;
    That Living Fountain, from whose Trills
The melted Soul in liquid Drops distils.
6
    Her balmy Lips encountring his,
    Their Bodies as their Souls are joyn’d,
    Where both in Transports were confin’d,
    Extend themselves upon the Moss.
    Cloris half dead and breathless lay,
    Her Eyes appear’d like humid Light,
    Such as divides the Day and Night;
    Or falling Stars, whose Fires decay ;
    And now no signs of Life she shows,
But what in short-breath-sighs returns and goes.
7
    He saw how at her length she lay,
    He saw her rising Bosom bare,
    Her loose thin Robes, through which appear
    A Shape design’d for Love and Play;
    Abandon’d by her Pride and Shame,
    She do’s her softest Sweets dispence,
    Offring her Virgin-Innocence
    A Victim to Loves Sacred Flame ;
    Whilst th’ or’e ravish’d Shepherd lies,
Unable to perform the Sacrifice.
8
    Ready to taste a Thousand Joys,
    Thee too transported hapless Swain,
    Found the vast Pleasure turn’d to Pain :
    Pleasure, which too much Love destroys !
    The willing Garments by he laid,
    And Heav’n all open to his view ;
    Mad to possess, himself he threw
    On the defenceless lovely Maid.
    But oh ! what envious Gods conspire
To snatch his Pow’r, yet leave him the Desire !
9
    Natures support, without whose Aid
    She can no humane Being give,
    It self now wants the Art to live,
    Faintness it slacken’d Nerves invade :
    In vain th’ enraged Youth assaid
    To call his fleeting Vigour back,
    No Motion ‘twill from Motion take,
    Excess of Love his Love betray’d ;
    In vain he Toils, in vain Commands,
Th’ Insensible fell weeping in his Hands.
10
    In this so Am’rous cruel strife,
    Where Love and Fate were too severe,
    The poor Lisander in Despair,
    Renounc’d his Reason with his Life.
    Now all the Brisk and Active Fire
    That should the Nobler Part inflame,
    Unactive Frigid, Dull became,
    And left no Spark for new Desire ;
    Not all her Naked Charms cou’d move,
Or calm that Rage that had debauch’d his Love.
11
    Cloris returning from the Trance
    Which Love and soft Desire had bred,
    Her tim’rous Hand she gently laid,
    Or guided by Design or Chance,
    Upon that Fabulous Priapus,
    That Potent God (as Poets feign.)
    But never did young Shepherdess
    (Gath’ring of Fern upon the Plain)
    More nimbly draw her Fingers back,
Finding beneath the Verdant Leaves a Snake.
12
    Then Cloris her fair Hand withdrew,
    Finding that God of her Desires
    Disarm’d of all his pow’rful Fires,
    And cold as Flow’rs bath’d in the Morning-dew.
    Who can the Nymphs Confusion guess ?
    The Blood forsook the kinder place,
    And strew’d with Blushes all her Face,
    Which both Disdain and Shame express ;
    And from Lisanders Arms she fled,
Leaving him fainting on the gloomy Bed.
13
    Like Lightning through the Grove she hies,
    Or Daphne from the Delphick God ;
    No Print upon the Grassie Road
    She leaves, t’ instruct pursuing Eyes.
    The Wind that wanton’d in her Hair,
    And with her ruffled Garments plaid,
    Discover’d in the flying Maid
    All that the Gods e’re made of Fair.
    So Venus, when her Love was Slain,
With fear and haste flew o’re the fatal Plain.
14
    The Nymphs resentments, none but I
    Can well imagin, and Condole ;
    But none can guess Lisander’s Soul,
    But those who sway’d his Destiny :
    His silent Griefs, swell up to Storms,
    And not one God, his Fury spares,
    He Curst his Birth, his Fate, his Stars,
    But more the Shepherdesses Charms ;
    Whose soft bewitching influence,
 
Had Damn’d him to the Hell of Impotence. 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s