Automobilisten goed voor 21 miljard euro

Wat een mooie rapportage van  KRO Brandpunt, gisteravond. Nederlandse automobilisten zijn met hun tien miljoen auto’s elk jaar goed voor 21 miljard euro. Die hoesten zij op in de vorm van allerlei belastingen en bekeuringen.

Die belastingen betalen zij over de aanschaf, het bezit en het gebruik van hun heilige koe. BPM, RMB, accijnzen en eurovignetten, het kan niet op. Wie zijn auto voor 95 euro voltankt, tikt 58 euro daarvan af aan de Belastingdienst. Het beruchte Kwartje van Kok is dus al lang en breed ingeruild voor de Knaak van Rutte. De benzineprijs hier is de hoogste binnen de EU en de op een na hoogste in de hele wereld.

Bekeuringen

Het aantal boetes is de laatste drie jaar explosief gestegen, met zestig procent, en de opbrengst uit boetes en bekeuringen zal dit jaar vermoedelijk oplopen tot 1.1 miljard euro.

“Incassotrajecten” zoals de a2 leveren de staatskas veel op en dat is mede doordat de maximum snelheid op hele stukken weg nauwelijks nog te duiden is. Hele oerwouden van borden met diverse boodschappen maken dat automobilisten door de bomen het bos niet meer zien.

De door sommigen zo bejubelde verhoging van de maximumsnelheid naar 130 kilometers per uur draagt daar, weinig verrassend, aan bij. Dat mag op kleine stukjes en op sommige van die stukjes dan alleen nog in de nachtelijke uren.

Dat is foul play en dat kan natuurlijk niet.

Nu rijd ik geen auto, maar ik passagier weleens met deze of geen mee en zo af en toe verbaas ik me inderdaad over de veelheid aan informatie die op je afkomt. Ik heb altijd aangenomen dat mijn eigen gebrek aan verkeersinzicht daar debet aan was, maar dat valt dus mee.

In mijn hele leven heb ik welgeteld één prent gekregen en wel voor het te vroeg buiten zetten van mijn vuilniszak. Deze vreselijke halsmisdaad kostte me meer dan honderd euro en ik heb mijn lesje geleerd. Ik ben dus ook in het verkeer een enorm braaf medeweggebruiker. Ik fiets met verlichting in het donker, steek netjes mijn hand uit wanneer ik af wil slaan en stop voor ieder rood licht. Vaak als enige, andere fietsers zoeven me doorgaans door rood voorbij, met een meewarige blik achterom. “Wat een muts” zegt die blik, maar deze muts houdt zondegeld liever lekker in haar eigen zak.

Gun ik de overheid niet. Dat zouden misschien meer mensen moeten doen…

Alhoewel, dan zal men die 1.1 miljard euro waarschijnlijk elders gaan halen. Zo lang er sprake is van fair play vind ik het niet erg dat de overtreder respectievelijk de vervuiler betaalt.

 

Kosten en baten

De automobilist betaalt twee keer zoveel aan belastingen dan dat hij de overheid kost, aldus de ANWB. Hij betaalt gemiddeld 10 cent per kilometer aan belastingen, terwijl daar “slechts”5 cent per kilometer aan uitgaven door de overheid tegenover staat. Daarom schreven de ANWB, RAI Vereniging, BOVAG en VNA een brandbrief (PDF) aan de Kamerleden van de fracties die bij de laatste onderhandelingen over de rijksbegroting betrokken waren.

Een deel gaat naar de aanleg en het onderhoud van wegen, aldus Fons de Poel, maar “het leeuwendeel gaat naar de algemene middelen”. Aha. Dat doet me denken aan de hondenbelasting, waar ik eerder deze maand over schreef. Wie belasting betaalt mag daar wat voor terug verwachten en de betaalde belasting moet wel in verhouding staan met de wederdienst die er tegenover staat.

In het geval van de automobilist kan ik me zo voorstellen dat die wederdienst niet alleen uit kilometers mooi asfalt bestaat. “Algemene middelen” – wat moet ik me daar bij voorstellen? Zitten daar geen zaken bij, vraag ik me meteen ook af, waar automobilisten niet ook baat bij hebben?

Of zelfs debet aan zijn? Fons laat het erbij. Ikke niet.

Onderzoek ANWB

De ANWB liet door Ecorys Nederland een onderzoek uitvoeren naar de inkomsten en uitgaven van de overheid samenhangend met het wegverkeer.

Een gemiddeld huishouden is 10% van het besteedbaar inkomen kwijt aan de auto. De gemiddelde personenauto kost een huishouden 500 euro. Zo, dat weet u meteen waarom ik geen auto rijd.

Natuurlijk, dat is óók omdat ik na honderd meter in de toeristenmodus schiet en ik vervolgens hele vrachtwagens over het hoofd zie. Ook uiteraard, omdat fietsen zo veel gezonder is en het beter is voor het milieu. Maar ik kan het me simpelweg ook niet veroorloven. Dat is niet erg overigens, mijn prioriteiten liggen financieel gewoon anders.

Tegenover de belastingen en heffingen die de overheid van het gemotoriseerde wegverkeer ontvangt, staan ook uitgaven en diensten, aldus Ecorys. “Voor de heffingen betreft dit dus een wederdienst (een rijbewijs, een kentekenplaat) die één-op-één gerelateerd is aan de inkomsten hiervoor”.

Ecorys beperkt zich tot de directe kosten en baten, maar maatschappelijke kosten en baten samenhangend met positieve effecten (sociale ontplooiing, participatie aan maatschappelijk proces enzovoort) en negatieve externe effecten van verkeer over de weg (geluidsoverlast, luchtvervuiling, gezondheidskosten) zijn niet in beschouwing genomen”.

De overheid geeft dit jaar acht miljard uit aan het gemotoriseerde wegverkeer. Dat is voornamelijk aan investeringen, onderhoud en beheer van het wegennet, zaken als geluidwallen incluis. Daarnaast aan subsidies aan wegbeheerders. Het handhaven door de politie wordt geraamd op 74 miljoen euro, de kosten van het OM zijn niet bekend.
 

Bijkomende kosten

Of het reëel is het kostenplaatje van de politie te beperken tot de verkeershandhaving wil ik meteen maar betwijfelen. Wat zou de inzet bij bijvoorbeeld verkeersongevallen kosten? Dat zijn er drie miljoen per jaar, inclusief aanrijdingen en parkeerschades. De kosten die verkeersongevallen in het algemeen met zich mee brengen zijn opvallend afwezig in het onderzoek. Vorig jaar werd becijferd dat die jaarlijks ruim 12,5 miljard euro kosten, al kun je dat natuurlijk niet alleen op automobilisten afschrijven.

Andere gezondheidskosten zijn dus ook niet meegenomen, aldus Ecorys. Dat deed mij meteen aan fijnstof denken. Afgelopen zomer bleek ik, als fietser, wat dat betreft al veel te vrezen te hebben van de brommers en scooters waar ik geregeld de fietspaden mee deel. TNO deed daar onderzoek naar en haar onheilstijding werd pasgeleden onderschreven door milieuorganisatie Milieudefensie. Fijnstof is een kankerverwekkend goedje. Wie in een drukke binnenstad woont heeft door dat goedje 20% meer kans op longkanker. Vrachtwagens, scooters en oude diesels produceren zelfs ultrafijnstof, dat uit zulke kleine deeltjes bestaat dat je het rechtstreeks je bloedbaan inademt.

Fijnstof kost ons drie weken van ons leven. Tel uit je winst.

Kosten als die aan het milieu zijn nauwelijks naar harde euro’s om te rekenen. En wat kost geluidsoverlast? Dat geldt ook de baten op het sociaal vlak, die een auto met zich meebrengt. Die sociale ontplooiing en die participatie aan het maatschappelijk proces, hoe vertaalt dat zich in klinkende munt?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s