Geknakt rechtsgevoel

Donnie Rog

Op de avond van 9 juli 2012 fietst de dertienjarige Donnie Rog naar huis. De jongen heeft Chinees gehaald en is op weg naar huis, hij is er bijna. Bij een oversteekplaats op de Van Boetzelaerlaan in Scheveningen stopt hij. 

Er komt een brandweerauto met toeters en bellen voorbij, met gezwinde spoed op weg naar een brandmelding. Achter de brandweerwagen rijdt de Bulgaarse, twintigjarige Milen Y. in een blauwe Seat, hij rijdt gelijk op met de brandweerwagen. Naast hem zit een vriend, die hij Scheveningen wilde laten zien.

Y. schept bijna twee meisjes, die nog naar Donnie roepen om hem te waarschuwen. Y. verliest de macht over het stuur en rijdt de jonge Donnie aan gort. Uit later onderzoek zal blijken dat Y. niet of nauwelijks geremd heeft, er werden geen remsporen aangetroffen, en hij te hard gereden heeft.

Milen Y. rijdt door en laat het zwaargewonde slachtoffer aan zijn lot over.

Donnie’s moeder, die de tafel vast aan het dekken is, hoort de sirenes van de hulpdiensten. Ze weet dan nog niet dat die op weg zijn naar haar eigen kind, maar dat wordt al gauw duidelijk wanneer een buurtbewoner aan de deur komt.

Ze ziet hoe de hulpdiensten proberen haar zoon te reanimeren. Ook zijn vader is aanwezig op de plek waar de jongen zwaargewond voor zijn leven ligt te vechten. Hij ziet hoe het bloed zijn jongen uit de neus, mond en oren loopt. Donnie komt de dag na de aanrijding te overlijden. Zijn ouders nemen de vreselijk moeilijke maar tegelijkertijd ook vreselijk mooie beslissing de organen van Donnie ter donatie af te staan.

Het gezin Rog blijft gebroken en ontwricht achter.

Milen Y.

Uren na het ongeval meldt Milen Y. zich bij de politie. Hij liegt over de locatie en de precieze toedracht van het door hem veroorzaakte ongeval. Tegen de politie zegt hij voorts dat de aanrijding gebeurde op het moment dat hij voor de brandweerwagen uitweek. Dat er iemand bij hem in de auto zat verzwijgt hij.

Er staan nog eens 26 snelheidsovertredingen op de naam van Milen Y. – gedateerd zowel voor als na het noodlottig ongeval waarbij Donnie Rog het leven liet. Daarnaast werd hij beboet voor zaken als door rood licht rijden, het negeren van een doorgetrokken streep en het niet aangeven van de rijrichting. De Reclassering constateert dat hij steevast roekeloos rijgedrag vertoont en in het geheel niet stilstaat bij de (mogelijke) gevolgen daarvan.

Miranda Rog, de moeder van Donnie, plaatste een foto van Milen Y. op Facebook. Op die foto is te zien hoe de Bulgaar een jointje rookt, samen met een vriend. In een auto. De foto is acht weken na het dodelijk ongeluk gemaakt. Mevrouw Rog wilde met haar actie aantonen dat Milen Y. weldegelijk drugs gebruikt.

Rechtszaak

Tijdens de rechtszitting op 22 juli verklaart Milen Y. inderdaad achter een brandweerwagen te hebben gereden en dat hij “opeens” een klap hoorde. Hij zegt Donnie niet gezien te hebben. Na het horen van de klap zag hij in zijn achteruitkijkspiegel dat hij iemand aangereden had en naar eigen zeggen raakte hij daardoor in paniek. Hij wilde naar zijn moeder om haar te vertellen wat hij zojuist gedaan had en pas na een “goed gesprek” met haar toog hij naar het politiebureau.

Bijkomend voordeel voor Milen Y. is hierbij dat het gebruik van alcohol of drugs voorafgaand aan de aanrijding niet meer bewijsbaar aan te tonen is. Zelfs al zouden dergelijke stoffen in zijn bloed aangetroffen worden, dan nog is niet meer te bewijzen of hij die voor of na het ongeval tot zich nam.

 

Ten laste gelegde feit en strafeis

Milen Y. heeft zich volgens het Openbaar Ministerie schuldig gemaakt aan overtreding van artikel 6 uit de Wegenverkeerswet 1994.

Het is een ieder die aan het verkeer deelneemt verboden zich zodanig te gedragen dat een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval plaatsvindt waardoor een ander wordt gedood of waardoor een ander zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening van de normale bezigheden ontstaat.

Artikel 6 spreekt over schuld, maar niet over opzet. Zou er opzet in het spel zijn geweest, dan spreken we over doodslag. De aanwezigheid van opzet én voorbedachten rade zou maken dat er sprake is van moord.

De Officier van Justitie formuleert haar strafeis; 240 uur dienstverlening, vier maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en een rijontzegging van drie jaar. Daarbij baseert ze zich op de mate van schuld, die volgens haar bewijsbaar is, en op eerder opgelegde straffen bij vergelijkbare zaken. Het staat in geen verhouding tot het vergrijp, zeker niet wanneer ik in aanmerking neem dat Milen Y. doorreed zonder zich om het slachtoffertje te bekommeren.

De lage strafeis doet de vlam in de pan slaan bij de in de rechtszaal aanwezige familie en vrienden en ze belagen Milen Y. Er vallen klappen, er wordt vreselijk gescholden en gedreigd. Dat is asociaal, met name de schuttingtaal, maar in deze situatie wel begrijpelijk. Eigenrichting is en blijft een no-no.

Kitty Nooy

Afgelopen woensdag scheen mevrouw Kitty Nooy, plaatsvervangend hoofdofficier van justitie, al in het programma EenVandaag. Geheel tegen de gewoonte in sprak zij daar over een zaak die nog niet is afgesloten. Zij begrijpt de emotie en de verontwaardiging die over genoemde strafeis leeft.

Toch schaart zij zich wel achter die strafeis; de wet maakt een zwaardere straf niet mogelijk. Althans, die overtuiging is zij toegedaan. Haar opmerking dat er geen enkele passende eis te bedenken is die het gebeurde goed kan maken is hard, maar wel terecht. Er ging een leven verloren, geen enkele straf maakt dat ongedaan en geen enkele straf kan recht doen aan het verdriet van de nabestaanden.

Mevrouw Nooy legde uit dat er gradaties van schuld zijn, als het gaat om artikel 6, afhankelijk van in welke mate iemand zich onverantwoordelijk in het verkeer gedraagt. Dat varieert van “aanmerkelijk onvoorzichtig” en “zeer onvoorzichtig” tot “roekeloos”. Over het doorrijden hoor ik haar niet.

Hollandse Zaken

Gisteravond heb ik met gemengde gevoelens gekeken naar het programma Hollandse Zaken. Op zich vind ik de keuze ongelukkig om een rechtszaak, waarbij het vonnis nog niet gewezen is, onderwerp van gesprek te maken – zeker in de context van het “geknakt rechtsgevoel” waar de aflevering van gisteravond over ging. Met dat soort uitspraken kun je toch echt beter wachten totdat de rechter zijn werk heeft kunnen doen. Dat zou in elk geval fair play geweest zijn.

Kitty Nooy verscheen opnieuw ten tonele en zij beperkte zich wel heel erg tot de emoties van de nabestaanden van Donnie Rog. Onterecht, vind ik.

Zeker, emoties spelen in deze zaak een grote rol. Zowel bij de nabestaanden van Donnie Rog als in de samenleving. Tot een bepaalde hoogte is dat ook niet bezwaarlijk, zo lang ieder voor zich maar in het achterhoofd houdt dat het binnen de rechtsgang niet zo zeer over emoties gaat, zich niet aan eigenrichting waagt en de grondbeginselen van de rechtspraak respecteert.

Voor de rechter en zijn oordeel gaat het om de feiten die bewijsbaar zijn.

Het is zo begrijpelijk dat een ouder een strafmaat vertaalt naar “dit is wat het leven van mijn kind waard was”, maar in werkelijkheid staat dat los van de opgelegde straf. Genoegdoening maakt niet op een zo persoonlijke wijze deel uit van het Nederlands rechtstelsel.

De vraag of een strafeis als deze de rechtvaardigheid dient wordt echter geheel terecht gesteld en is niet volledig los te zien van enige emotie. Rechtvaardigheid is een grotendeels gevoelsmatig gegeven, immers.

Die eis van 240 uren “schoffelen” komt er wat mij betreft niet eens bij in de buurt.

Vader en moeder Rog benadrukten meermaals de vele geregistreerde overtredingen door Milen Y. en daar had mevrouw Nooy ook inhoudelijk op in kunnen gaan.

Iemand die zich zo consequent misdraagt en na herhaaldelijk bekeuren zich tegen beter weten blijft misdragen in het verkeer, waarom spreekt men dan nog van (bewuste) schuld en níet van (voorwaardelijke) opzet? Zonder inhoudelijk op de zaak in te gaan had mevrouw Nooy, voor mij althans, heel wat kunnen verduidelijken.

Vonnis

Vandaag hoorde Milen Y. het vonnis van de rechter. Een celstraf van 9 maanden, waarvan twee maanden voorwaardelijk. Een proeftijd van zes jaar. Een ontzegging van de rijbevoegdheid voor de duur van vier jaar.

Dat is dus aanmerkelijk hoger dan de eis van de Officier van Justitie.

“Volgens de rechter is het ‘niet te begrijpen’ dat verdachte Milen Y. doorreed na het ongeluk. Hij maakte de klap bewust mee en zag het slachtoffer liggen.”

Een celstraf past meer bij mijn gevoel voor rechtvaardigheid. Ik hoop daarnaast van harte dat dit vonnis de ouders van Donnie helpt, dat zij er vrede mee zullen hebben. Niet dat die celstraf hen hun jongen teruggeven kan, maar hen dan in elk geval het gevoel geeft dat hen toch recht gedaan is.

Een gedachte over “Geknakt rechtsgevoel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s