Het jongensprobleem

Hebben we met het meisjessucces tegelijkertijd ook een jongensprobleem?” Dat vraagt Jos Claessen, hoogleraar Onderwijskunde, zich in de Volkskrant af. Het is namelijk zo gelegen dat de meisjes de jongens ingehaald hebben in het voortgezet onderwijs. Die inhaalslag is in de jaren negentig begonnen. Van de geslaagden in dat voortgezet onderwijs was in 2010 inmiddels 56 procent vrouw, tegenover 44 procent man.

Dat overigens terwijl de jongens beginnen met een voorsprong. Ze doen het goed in het basisonderwijs en scoren al jaren achtereen iets hoger in de Cito-toets. De veelgehoorde opmerking dat de inhaalslag van de meisjes en het achterblijven van de jongens te wijten zou zijn aan een “feminisering” van het basisonderwijs kan daarmee linea recta de prullenbak in. Het overschot aan vrouwelijke basisschoolleraren levert de jongetjes nog altijd met een voorsprong af.

Pas tijdens de brugklas lijkt er iets mis te gaan, zo zit er in het derde jaar van het vwo 3 procent meer meisjes dan jongens in de klas en dat terwijl jongens en meisjes in gelijke mate doorstromen naar de verschillende soorten voortgezet onderwijs. Jongens blijven in de eerste jaren van het voortgezet onderwijs vaker zitten en stromen vaker dan meisjes door naar een lager niveau.

Daarna wordt de scheefgroei pas echt evident. Een groter percentage vrouwelijke geslaagden voor hbo bachelor, wo bachelor en wo master (respectievelijk 15, 10 en 8 procent) wijst op een aanzienlijke uitval van mannelijke studenten in het hoger onderwijs.

Nu is de aarde van het onderwijs met de invoer van de tweede fase wel veranderd en daar zouden jongens last van kunnen hebben. Of meisjes meer profijt. Die verandering was noodzakelijk omdat de aansluiting van het voortgezet onderwijs met het hoger onderwijs verre van ideaal was. Er kwam dan ook meer nadruk te liggen op vaardigheden die studenten in het hoger onderwijs nodig hebben; zelfstandig en in teamverband werken, studieplanning, het zelfstandig informatie kunnen verzamelen en verwerken – om maar een paar zijstraten te noemen.

Opvallend genoeg is dit “jongensprobleem” niet uniek voor Nederland of het Nederlandse onderwijssysteem. In heel Europa en ook in Amerika blijven de heren, wat studieresultaten betreft, achter. Het lijkt een “probleem” van rijke westerse landen (met dank aan Ferry Haan).

Wellicht dat de oorzaak daarvoor dan ook bij die heren zelf ligt, in het verschil in de ontwikkeling van het brein van jongenspubers en meisjespubers bijvoorbeeld. Nochtans hebben de meisjes hun inhaalslag in het tijdbestek van één generatie gemaakt en zo veel kan er in de ontwikkeling van het puberbrein in die ene generatie toch niet veranderd zijn?

Nu hoeft de oorzaak voor die achterstand natuurlijk ook niet per definitie bij de jongens zelf te liggen. Dat meisjes het beter zijn gaan doen tijdens de leergang wil niet automatisch zeggen dat de jongens minder zijn gaan presteren. In absolute aantallen was er tussen 1998 en 2008 een toename van jongens op de havo te zien van 25.436 tot 29.114 in 2008 bijvoorbeeld.

Meisjes lijken te maken te hebben met de wet van de stimulerende achterstand. Door de emancipatie van vrouwen zouden zij veel meer gestimuleerd worden een zo hoog mogelijke opleiding te genieten. Dat herken ik zelf, al ben ik van een vroegere lichting. Wellicht zijn meisjes daardoor gewoon meer gedreven.

Dat strookt echter niet met het beeld op de werkvloer, hè? Daar streven de heren de dames weer voorbij, met name op het financiële vlak, maar ook in status. Vrouwen aan de top zijn relatief nog altijd in de minderheid. De achterblijvende jongetjes lijken beter te floreren in competitieve organisaties.

Misschien ligt daar wel een oplossing voor dat “jongensprobleem”? De veel verguisde zesjescultuur zou wat mij betreft sowieso vandaag nog plaats mogen maken voor het verheffingsideaal en een ambitieuze wedloop in academische vaardigheden.

Aan de andere kant kunnen we daar misschien beter mee wachten. In elk geval tot vrouwen hetzelfde loon voor hetzelfde werk krijgen en zonder vrouwenquota en met gelijke kansen op eigen merites de top kunnen bereiken. Wat dat betreft heeft ieder nadeel zijn voordeel.

Zou het een vrouwencomplot zijn trouwens? Heb ik een memo gemist?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s