Kinderen en dwazen

Onlangs kraste een Chinese tiener zijn naam in het zandsteen van een prachtig reliëf van de Egyptische Luxortempel. ‘Ding Jinhao visited here’ op een afbeelding die drieënhalf duizend jaar geleden werd gebeeldhouwd.

Graffiti is een buitengewoon menselijk fenomeen. Al sinds onze vroegste geschiedenis hebben wij mensen de neiging een min of meer permanent memento achter te laten, dat moet getuigen van onze aanwezigheid op die ene plek. De Cro-Magnonmens tekende al prooidieren in spelonken. Vandaag de dag zou je, oneerbiedig, je eigen hand op het silhouet van de hand van een holbewoner kunnen leggen.

Toch, daar lijkt niet alles mee gezegd. Waarom zou je zo’n memento immers achterlaten op een mooi archeologisch hoogstandje als een tempelmuur in Luxor?

De oude Romeinen gingen de jonge Ding Jinhao ook al voor, ook zij lieten hun graffiti achter in Egypte. Moet dan wel gezegd dat die oude Romeinen het niet lieten bij een simpel ‘Julius was here’. Zij lieten tekeningen, liefdesverklaringen, politieke statements, vloeken, magische formules en literaire citaten achter op de muren van hun eigen steden.

In Egypte schreven ze bewonderende recensies op het object van hun toeristische interesse. Dankzij Mary Beard weet ik dat zij graag de Kolossen van Memnon bezochten. Een van deze twee torenhoge beeltenissen van farao Amenhotep III raakte ooit beschadigd en maakte, wanneer de opkomende zon het steen verwarmde, een zingend geluid. Ironisch genoeg maakten die oude Romeinen ook zelf een einde aan hun favoriete Egyptische attractie; ze repareerden de kolos en die heeft er sindsdien het zwijgen toe gedaan.

Met de uitvinding van spuitbusverf lijkt het karakter van graffiti definitief veranderd. Sterker, het nam epidemische vormen aan en werd al gauw aangemerkt als een soort volkskunst. In de zeventiger jaren werd graffiti vooral een dingetje van de hiphop-cultuur.

Wanneer ik door Rotterdam fiets is er in sommige wijken nauwelijks een muur waar geen tag op prijkt. Hedendaagse graffiti lijkt dan ook veel meer van doen te hebben met een primaire drang een territorium af te bakenen. Met kunst heeft het absolute leeuwendeel van de tags in elk geval niets te maken. Tags op treinen, viaducten, winkelmuren – het geeft voornamelijk ruimte aan de innerlijke vandaal.

Wie heel goed oplet ziet er zo heel af en toe toch nog wel een juweeltje tussen staan of een enkele zeldzame politieke boodschap, die vind ik ook leuk.

Mijn favorieten zijn gemaakt met stencils, maar die heb ik in Rotterdam zelden of nooit mogen aanschouwen. De platen van Banksy, een graffitikunstenaar uit Engeland, bijvoorbeeld. Nu is Banksy behalve graffitikunstenaar ook politiek activist en dat is aan zijn werk af te zien. Het is satirisch, subversief, maar wel met een dosis humor.

En het is gewild, zo blijkt in Noord-Londen. Banksy’s werk Slave Labour verdween afgelopen februari pardoes van een winkelmuur, om op te duiken op een veiling in Miami. “Sensitively restored” aldus de aanbieder. Vermoedelijk werd het stuk gestolen, maar dat blijft onduidelijk want aangifte werd er niet van gedaan. De aanbieder verwacht £450,000 voor het stuk te krijgen en dat is natuurlijk een beetje wrang, eigenlijk is zo’n stuk graffiti een cadeautje voor de lokale bevolking.

Morgen fiets ik weer onderlangs het viaduct bij station Rotterdam-Noord. Daar spuit alleen talentloos rapaille zijn naam op het beton, als ik dat gegeven paard maar eens even in de bek mag kijken. Jammer is dat.

2 gedachtes over “Kinderen en dwazen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s