Vrouwenwerk

Toen minister Bussemaker zaterdag in dagblad Trouw werd geciteerd met haar “Te veel vrouwen teren op hun man” voelde ik me niet erg aangesproken. Ik ben vrouw, alleenstaand, hogeropgeleid, heb een full time baan en ik ben trots bezitter van mijn eigen huis. Trots inderdaad. Zonder gêne. Daar heb ik hard voor gewerkt, namelijk. Nachtdiensten, weekeinddiensten en meer feestdagen dan me achteraf lief is. Daar heb ik een prijs voor betaald; een danig ingekrompen vriendenkring en een burn-out. Dat was mijn eigen schuld want dat heb ik laten gebeuren. Ik houd namelijk van mijn werk. Erger nog, heel lang wás ik mijn werk. Die les heb ik geleerd, dat gebeurt me niet weer.

Wel werd ik iebelig van het woordgebruik van de minister. Veel vrouwen “teren” op hun man. Dat klinkt parasitair en in sommige gevallen is dat ongetwijfeld zo. Daar staat echter wel tegenover dat veel vrouwen nog altijd een onevenredig groot deel van het huishouden bestieren en het leeuwendeel van de opvoeding van kinderen op zich nemen. Noem het een cliché, noem het achterhaalde rolpatronen, een gebrek aan emancipatie – maar vrouwen geldt nog altijd een driedubbele roeping. De maatschappij verwacht dat we baren, zorgen én werken.

Ik wil in elk geval niet zo’n luxefeministe zijn die vanuit haar eigen, makkelijkere situatie andere vrouwen eens de maat neemt. Ik heb het geluk gehad dat mijn ouders me aanspoorden door te leren, dat ik daar slim genoeg voor was, dat ik een werkgever trof waar gelijke beloning voor gelijk werk gewoon de maat is – en ik hoef geen rekening te houden met kinderen en hun noden. Ik wil oog houden voor het simpele gegeven dat ’t niet voor iedereen zo makkelijk ligt.

Je doet het daarnaast als vrouw ook zelden goed, waarbij vrouwen het elkaar onderling ook nog eens onnodig moeilijk maken. Zo heb ik geen kinderwens en daar meent menigeen me regelmatig op aan te moeten spreken. Van het goddelijk gebod (Vermenigvuldigt u!) tot het geniepiger informeren naar mijn eigen moeder en of ik die geen kleinkinderen gun. Vrouwelijke leidinggevenden zijn me in een paar gevallen ook beduidend meer hindernis dan hulp geweest. Succes moet je soms ook gegund worden.

Let wel, ik ben absoluut allergisch voor stereotiepe rolpatronen, gemekker over gezinnen die de hoeksteen van de samenleving zouden vormen en sektarische sentimenten als “goede vrouwen willen van nature voor hun kinderen zorgen“. De man als voorbestemd kostwinner heeft voor mij al lang afgedaan. Ik vind het hartstikke lief wanneer mijn nieuwe vlam de rekening van een etentje betalen wil hoor, maar de volgende keer trakteer ik. Nee dank je wel, ik wil mezelf kunnen bedruipen. Ik wil niet afhankelijk zijn, financieel, emotioneel of anderszins. Ik wil gelijkwaardig zijn, gelijke plichten, rechten en kansen genieten.

Feit is echter wel dat ik niet bijdraag aan het “kapitaal” van de toekomst. Via mij geen nieuwe generatie, geen toekomstige handen aan het bed, geen nieuwe lichting belastingbetalers. Ook geen nieuwe milieuvervuilers overigens en daar doe ik deez’ overbevolkte aardkloot dan weer een plezier mee. Op mijn oude dag zal ik misschien wel afhankelijk worden van de hulp van andermans kinderen. Daar zal ik dan ongetwijfeld hun moeders erkentelijk, dankbaar zelfs voor zijn. Kinderen zijn in die zin ook een investering, nietwaar?

Geen kinderen dus. Dat maakt meteen dat mijn carrière ook nog eens soepeler verloopt. Ik ben niet gebonden aan schooltijden, schoolvakanties of kinderopvang. Kinderen beperken hun ouders, meestal moeders want in die traditie zitten we in Nederland immers nog altijd vastgeroest, en daar kun je simpelweg niet omheen. Vrouwen die moeder worden stappen doorgaans een poosje uit het arbeidsproces en moeten daarna knokken voor een baan op het niveau van daarvoor. Of ze belanden in een relatief minder betaalde part time baan omdat er geschipperd moet worden tussen kroost, huishouden en werk. Dat is een van de voornaamste redenen waarom vrouwen gemiddeld nog altijd minder betaald krijgen voor hun werk. Dat zie ik ook terug in gewraakte nota.

Ook is nog altijd sprake van ongelijke beloning bij gelijke arbeid. Uit de emancipatiemonitor 2012 blijkt dat de gemiddelde beloningsachterstand van vrouwen ten opzichte van mannen 23% bedraagt. Twee derde van dit verschil kan worden verklaard uit achterstand van vrouwen in opleiding en werkervaring. Een statistisch onverklaard beloningsverschil van 8% resteert.

Vrouwen krijgen voor gelijk werk nog altijd minder betaald. Schandalig hè? Dat maakt ongetwijfeld dat veel stellen met kinderen ervoor zullen kiezen dat mevrouw en niet meneer voor die kinderen thuisblijft, simpelweg omdat die de minste knaken inbrengt.

In de nota over emancipatie, die minister Bussemaker vrijdagavond naar de Tweede Kamer stuurde schrijft zij; “Veel gehuwde, niet-werkende vrouwen lijken zich niet te realiseren dat, als het inkomen van hun man wegvalt, het gezin niets heeft om op terug te vallen.” Dat is een terechte zorg. Wat er ook gebeurt, een scheiding, de dood, financiële malaise – dat zijn scenario’s waar eenieder (man of vrouw) rekening mee houden moet.

Dat geldt niet alleen die gehuwde, niet-werkende vrouwen trouwens. Geef de stellen maar eens de kost die zich op basis van beider salaris in een moordend hoge hypotheek stortten.

Soit. De minister gaat nog even door.

“Het gebeurt nu nog te vaak dat de onderwijsprestaties en het onderwijsniveau van vrouwen niet worden vertaald naar beroeps- en carrièrekeuzes. Dit is bijvoorbeeld goed te zien in de bèta technische sector: slecht 31 procent van alle technisch opgeleide vrouwen werkt in de techniek, tegenover 54% van de mannen.”

Natuurlijk is het zonde een opleiding te genieten om er daarna niets mee te doen. Onderwijs is echter ook een investering in jezelf en dat zou niet af moeten hangen van wat het genoten onderwijs economisch gezien opbrengt.

Daarnaast is het maar de vraag of we hier werkelijk spreken van een economisch onnut. Het opleidingsniveau van de ouders is in veel sterkere mate bepalend voor de onderwijskansen van hun kinderen dan hun financiële situatie. Op zich is een hoger opgeleide vrouw die toch besluit fulltime te gaan moederen uiteindelijk ook een investering in haar kinderen, dat kapitaal van de toekomst.

Toch vraag ik me af waarom we er geen probleem van maken dat zo goed als de helft van de mannen in die bèta technische sector evengoed niets met zijn studie doet. Meneer Steven de Jong van het NRC wil “háár die opleiding maar terug laten betalen als ze er niks mee doet“. En híj dan? Waarom is een onbenutte studie pas nu een probleem, nu het om vrouwen gaat?

Minister Bussemaker wil met haar nota vrouwenemancipatie weer op de agenda zetten. Daar is de laatste jaren inderdaad te weinig aandacht voor geweest, maar dat wordt er niet beter op door hogeropgeleide vrouwen als kostenpost af te schilderen op het moment dat ze minder of niet besluiten te gaan werken omdat er kinderen op komst zijn.

Vrouwenemancipatie is dan ook juist gebaat bij meer, beter en goedkoper onderwijs. Minister Bussemaker schrijft in haar brief: “Anno 2013 is 48% van de vrouwen in Nederland niet economisch zelfstandig en zijn bijna een miljoen laagopgeleide vrouwen financieel afhankelijk van het inkomen van hun partner.”

Educatie is nog altijd de sleutel tot emancipatie. Zo’n sleutel deel je niet alleen uit op voorwaarde van economische belangen. Minister Bussemaker stelt heel terecht dat vrouwen afmoeten van hun eeuwige schuldgevoel over hun gezin, maar ondergraaft vervolgens haar eigen stellingname door dat schuldgevoel simpelweg elders te projecteren; de economische belangen van de staat, die “zoveel in hen heeft geïnvesteerd”.

Jammer.

13 gedachtes over “Vrouwenwerk

  1. de economische belangen van de staat, die “zoveel in hen heeft geïnvesteerd”.
    Dus…je hoeft met Lts of huishoudschool niet meer te werken, gezien je dan eigenlijk 'analfabeet' bent.

    Wel is 'zorg' erg technisch.
    Het aanleggen of vervangen van een infuus of cathether, sondevoeding etc is technisch gezien veel ingewikkelder dan vervangen van autowiel en opladen accu.
    Toch is er een tekort aan technici en vrouwen in de techniek nog vreemde eenden in de bijt..

    Like

  2. Emancipatie? We leven in 2013! De beloningsverschillen zijn verklaarbaar, omdat het een gemiddelde uitkomst is van individuele keuzes. Ik ken veel hoger opgeleide vrouwen, die het heerlijk vonden om thuis te zijn, eventueel aangevuld met minder of minder belastend werk. Mensen moeten leven, zoals ze dat wensen en er staat vrouwen vandaag de dag in Nederland niets meer in de weg. Ik ken veel gezinnen, waarbij de keuze van de vrouw om niet of veel minder te werken in gezamenlijkheid en naar ieders tevredenheid is genomen. Daarbij teert iedereen op iedereen en wat is daar nu mis mee?

    Like

  3. De term gelijk loon voor gelijke arbeid is natuurlijk ook erg verwarrend. Iemand met meer werkervaring doet hetzelfde werk als een nieuwkomer, maar is vaak veel productiever. Hetzelfde geldt voor iemand met een hogere opleiding, bijvoorbeeld d.m.v. vakgerichte of bedrijfsspecifieke cursussen.

    Like

  4. “Ook is nog altijd sprake van ongelijke beloning bij gelijke arbeid. Uit de emancipatiemonitor 2012 blijkt dat de gemiddelde beloningsachterstand van vrouwen ten opzichte van mannen 23% bedraagt. Twee derde van dit verschil kan worden verklaard uit achterstand van vrouwen in opleiding en werkervaring. Een statistisch onverklaard beloningsverschil van 8% resteert.”

    Like

  5. “De VN-vrouwenconferentie in Beijing in 1995 formuleerde 12 essentiële aandachtsgebieden voor vrouwenemancipatie. Een daarvan betreft vrouwen en gezondheid.24 Er is in Nederland nog weinig aandacht voor de achtergrond van sekseverschillen in de gezondheidszorg. Zo leven vrouwen gemiddeld vier jaar langer dan mannen, maar hebben ze in hun laatste levensfase vaak een lage kwaliteit van leven. Ook worden hart- en vaatziekten gezien als ziekten die vooral mannen treffen, maar is hartfalen inmiddels doodsoorzaak nummer een bij vrouwen, ook omdat signalen zich bij hen anders manifesteren dan bij mannen en niet altijd tijdig worden herkend.25 Bovendien blijkt dat vrouwen tijdens hun werkzame leven meer verzuimen en hogere ziektekosten maken dan mannen.

    Het is vooralsnog onduidelijk wat deze verschillen betekenen voor gelijke rechten en kansen voor mannen en vrouwen”

    Super belangrijk natuurlijk om dat tot in de puntjes uit te zoeken en dan net te doen, alsof dat belangrijk is.

    Het zou wel een verklaring kunnen zijn, waarom vrouwen gemiddeld minder verdienen bij gelijk werk, maar dat weten we niet, want dat is nog niet goed genoeg onderzocht.

    Like

  6. In mijn beleving een volkomen belachelijke manier om met de problemen om te gaan.

    Er is in Nederland geen enkele aanleiding meer om de problemen vanuit een emancipatie standpunt te belichten. Mannen en vrouwen zijn nu eenmaal anders en het is wel handig om daar rekening mee te houden. Maar van achterstelling is in mijn beleving geen sprake meer.

    Like

  7. De rol van vrouwen in de samenleving..
    Het is wereldwijd nog wel de grootste gediscrimineerde en ondergewaardeerde groep.
    Pas sinds een jaar of 40 zijn vrouwen 'handelsbekwaam verklaard'
    Dus het is hier ook nog niet zo lang dat…moeders 'mogen' werken.
    En vaders 'willen' zorgen.
    Een goede opvoeding heeft meerwaarde, maar zorg 'buiten de deur'wordt als werk gezien.

    Ik kan me irriteren dat jonge moeders de arbeidsmarkt opgejaagd worden, terwijl er ook gemotiveerde 40 plusvrouwen zijn, die minder gebonden zijn, en het beter kunnen combineren..

    Like

  8. Ach, ja. Hartfalen is de laatste jaren vooral onderzocht met de blik op mannen. Pas nu is er aandacht voor bijvoorbeeld de symptomen van het achterwandinfarct, dat vaker bij vrouwen voorkomt.

    Like

  9. Volstrekt oneens. Zo lang er voor gelijk werk (!) niet gelijk betaald wordt hoort emancipatie op de agenda te blijven staan. Zeker nu meisjes gemiddeld hoger opgeleid raken dan jongens en die ongelijkheid in beloning maar bnlijft bestaan. Andere voorbeelden te over die het belang daarvan onderstrepen. Neem het Vrouwenverdrag van de Verenigde Naties maar eens, dat dateert al van 1979, maar de SGP mag dat met haar Vrouwenstandpunt nog altijd met voeten treden. Nederland schafte in 2004 de in dat verdrag afgesproken zwangerschapsuitkering voor zelfstandig werkende vrouwen af. Het heeft jaren geduurd eer dat weer rechtgetrokken werd. Misstanden als prostitutie, vrouwenhandel, huiselijk geweld.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s