Good guys, bad guys, worse guys

Mijn eerste journaals begon ik te schrijven toen ik besefte dat wij, in het hier en nu, geschiedenis schrijven, haar in een sneltreinvaart beleven. Schreef ik eerst vooral voor mezelf en over dagdagelijkse beslommeringen in dagboeken, nu schrijf ik “voor later” en dat is uit de hand gelopen tot een ordner vol, per jaar.

De aanhouding van oud-legerleider Ratko Mladic bevestigt me opnieuw in dat gevoel. Die aanhouding vond afgelopen donderdag plaats in Lazarevo, een dorp in het noorden van Servië. Hij verbleef daarbij familie, naar nu blijkt gewoon onder zijn eigen naam. Dezelfde middag nog werd hij eindelijk voorgeleid aan het Tribunaal voor Oorlogsmisdaden in Belgrado, maar hij bleek verward en zijn antwoorden waren onsamenhangend. Volgens een aantal berichten zou hij een beroerte gehad hebben en zal hij door artsen onderzocht worden.

Aankomende week wordt hij in Den Haag verwacht, waar hij aan het Joegoslavië-Tribunaal zal worden overgedragen. Hij is aangeklaagd wegens genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Er zijn al drie rechters aangewezen voor zijn zaak, waaronder de Nederlander Alphons Orie. Dat Mladic uitgerekend in Nederland voor een Nederlandse rechter zal komen te staan maakt voor mijn gevoel een cirkel rond. Een catharsis, misschien wel.

Mladic, de “Servische Napoleon“, was opperbevelhebber van het Bosnisch-Servische leger, een leger van in Bosnië wonende Serviërs, die niet wilden dat Bosnië zich van het toenmalige Joegoslavië zou afsplitsen. Het kwam onder zijn leiding onder andere tot het beleg van Sarajevo, dat van april 1992 tot november 1995 duurde. Er kwamen meer dan tienduizend mensen bij om, waaronder talloze kinderen.

Dan was er Srebrenica. Het Srebrenica waar zeker achtduizend Bosnische moslims, vooral mannen en jongens, werden afgevoerd en afgeslacht. Traumatisch pijnpunt ook in de Nederlandse geschiedenis, want het waren Nederlandse VN-militairen die de moslimenclave hadden moeten beschermen. Die Dutchbatters waren slechts licht bewapend en werden met een slechte uitrusting en een beroerd mandaat een leeuwenkuil ingestuurd. De VN meende immers dat alleen de aanwezigheid van troepen de Serviërs al zou weerhouden een aanval uit te voeren, een notie die werd gelogenstraft door de overmacht waarmee DutchBat uiteindelijk werd overlopen.

Toen het er op aan kwam, bleef de beloofde luchtsteun weg. Op 11 juli 1995 viel de enclave dan ook in handen van het Bosnisch-Servische leger. Srebrenica werd synoniem voor Nederlandse lafheid, iets waarvan ik nog altijd vind dat in ieder geval de Dutchbatters dat niet hebben verdiend. De beelden van een onhandig stotterende overste Karremans en zijn toast met Ratko Mladic staan echter waarschijnlijk iedereen nog op het netvlies.

Ton Karremans. Ik herinner me zijn woorden tijdens een persconferentie in Zagreb nog; “De moslims hebben 192 dorpen in Oost-Bosnië platgebrand. Daarom zeg ik: er zijn in deze oorlog geen good guys en bad guys.”

Dat er in de maanden voor de oorlog al sprake was van spanningen tussen Serviërs en moslims en er zelfs sprake was van gewapende groepen moslims, die het op hun Servische landgenoten voorzien hadden weten we immers ook. De overste, hoe verguisd ook, had daar een punt. Een punt dat bevestigd werd door luitenant Jasper Verplanke, die beaamde dat er ook onder de Servische bevolking slachtpartijen zijn aangericht.

Dergelijke aanvallen gingen ook door terwijl eerst de Canadese en later de Nederlandse blauwhelmen de enclave van Srebrenica moesten beschermen. Later zou minister Voorhoeve dat in een brief aan de Tweede Kamer nader uitleggen; “Stelselmatige uitvallen van Moslimstrijders tegen Bosnisch-Servische doelen rondom de enclave hebben de spanning rond Srebrenica verhoogd en zijn door de Bosnische Serviërs aangegrepen om hun offensief tegen de enclave te rechtvaardigen“.

Natuurlijk is er niets dat de genocide op die achtduizend jongens en mannen kan rechtvaardigen en het is niet meer dan terecht dat degenen die daar verantwoordelijk voor zijn zich daarvoor moeten verantwoorden. Het is ook nog eens jammerlijk dat gerechtigheid zo lang heeft moeten wachten. De arrestatie van deze oorlogsmisdadiger heeft immers erg lang op zich laten wachten, zestien jaar, en het werd Servië al verweten dat het niet genoeg deed om de man op te sporen en te arresteren. Sterker nog; het land werd er zelfs van beschuldigd Mladic te beschermen.  De eerlijkheid dicteert me te zeggen dat Servië ook wel moest; de arrestatie van Ratko Mladic is een voorwaarde waaraan het land voldoen moest wil het ooit toe mogen treden tot de Europese Unie.

Nabestaanden van die vreselijke gebeurtenissen aldaar lieten weten blij te zijn met de arrestatie en ik hoop dat de komende rechtzaak hen een klein beetje rust zal geven. Bosnische Serviërs echter, spraken direct al verbolgen van verraad door Servië. Het is in de Servische hoofdstad Novi Sad daags na de aanhouding van Ratko Mladic zelfs tot rellen gekomen. Ultranationalisten protesteerden tegen die arrestatie en raakten slaags met de politie. Voor veel van deze nationalisten is Mladic een ware oorlogsheld.

Die ontwikkelingen worden in een nog kwader daglicht gesteld door een affreus geluid uit Italië, waar Europarlementariër Mario Borghezio het heeft opgenomen voor Ratko Mladic, die volgens de heer Borghezio een “patriot” is en om louter politieke redenen wordt aangeklaagd. Hij gaat nog verder; “De Serven hadden de oprukkende islam in Europa kunnen stoppen, maar men heeft ze dat niet laten doen.”

Op zo’n manier een genocide voor je politieke karretje spannen maakt inderdaad pijnlijk duidelijk hoe moeilijk de good guys van de bad guys te onderscheiden zijn – als zo’n onderscheid er al is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s