Schofterig journaille

Vanochtend, tijdens mijn dagelijkse rondje headlines, viel mijn oog op de kop “Telegraaf belt 9-jarige overlevende vliegramp“. Ik was er even stil van. Gaandeweg het artikel stegen mijn verbazing en ontzetting, op de voet gevolgd door mijn bloeddruk.

Ruben, de negenjarige jongen om wie het gaat, overleefde als enige een vliegramp. Op 12 mei jongstleden zou hij samen met zijn ouders en broertje van Johannesburg naar Londen vliegen, met een geplande tussenstop in het Libische Tripoli. Een kleine kilometer voor de landingsbaan van Tripoli International ging het mis. Het vliegtuig, met meer dan honderd zielen aan boord, verongelukte. Rubens ouders en broertje kwamen om.

Nu ligt de jonge Ruben in het verre Libië gewond in een ziekenhuis, een sole survivor. Een oom en tante vlogen over om hem bij te staan.

De NOS eigende zich de vliegramp toe en twittert al dagen over de “nosvliegramp”. Verslaggevers mogen kennelijk tussen de brokstukken door struinen en een van hen vindt een dagboek. Zonder enige schroom of schaamte citeert verslaggever Menno Reemeijer uit dat dagboek, onderwijl artikel 21 van de Code voor de Journalistiek negerend. De doden behoeven duidelijk geen privacy.

De levenden overigens ook niet. Ook al is dat er maar één en is hij nog maar een weerloos kind. Ruben bleek van meet af aan publiek bezit. Beelden van een negenjarig jongetje, een verband om zijn hoofd en een zuurstofmasker op zijn snoet, werden breed uitgemeten in het nieuws. Al gauw werd schaamteloos gespeculeerd over wie hij is, even was hij zelfs een meisje, en daags na de ramp wisten we allemaal zijn naam en toenaam. Je zult thuis voor de buis je bloedeigen neefje zo tijdens een nieuwsuitzending de revue zien passeren, misschien zelfs via diezelfde nieuwsuitzending moeten vernemen dat je broer of zus en diens partner niet meer thuis zullen komen.

Jolande van der Graaf, een journaliste van (hoe kan het ook anders) de Telegraaf ging nog veel verder. Een brutaal mens heeft de halve wereld moet ze gedacht hebben en ze pakte de telefoon. Ze wist een van de behandelend artsen aan de lijn te krijgen en kreeg de arts zo ver dat hij zijn mobiele telefoon aan zijn patiëntje gaf. Of, zoals ze het zelf brengt; “de arts gaf zijn mobiele telefoon plotseling aan Ruben door”.

De toon deed mij meteen aan die reclame denken, waarin de eigenaresse van een grote hond die zojuist een passerende chihuahua opvrat uitroept “dat doet ‘ie anders nooit hoor!” -U kent hem vast nog wel. Nog bonter wordt het wanneer de redactie van de Telegraaf in de bres springt voor haar journaliste en spreekt van een “onverwacht ontstaan telefoongesprek“. Misschien komt het doordat ik mij in liet schrijven bij het Bel-me-niet Register, maar nog nooit kwam ik op onverwachte wijze plotsklaps in contact met een ziekenhuispatiënt te Tripoli.

Het artikel vervolgt met de observatie dat “de jongen aanvankelijk emotioneel reageerde, maar kalmeerde toen bleek dat hij geen familielid aan de telefoon had”.

Kennelijk was Ruben dus in de overtuiging dat hij familie uit het verre Nederland aan de lijn zou krijgen. Je vraagt je af of mevrouw de journaliste zich misschien anders voorgedaan heeft en onder valse voorwendselen toegang tot de jongen heeft gezocht. In dat geval is er van het “open vizier” uit de Code voor de Journalistiek geen sprake meer. Ik kan me in ieder geval simpelweg niet voorstellen dat een arts op een intensive care van een kinderafdeling nolens volens zijn patiënten een babbeltje met het journaille laat maken.

En ook dat is nog niet alles. Desgevraagd vertelt Ruben zijn belaagster dat hij zich van het ongeval niets kan herinneren. Dan komt het; Ruben “was nog niet op de hoogte gebracht van het verlies van zijn ouders Patrick en Trudy en zijn broertje Enzo (11)”.

Wat fijn dan, dat Jolande de honneurs even heeft waargenomen, ook voor een negenjarige is een plus een immers nog altijd twee.

Wrang gegeven is dat juist deze Jolande en consorten, met Telegrafesque opperhoofd Sjuul Paradijs voorop, om het hardst schande riepen van een schending van Jolandes privacy door de AIVD. De privacy van een kind van negen wordt echter door deze zelfde lieden zondermeer te grabbel gegooid. Nu was Ruben natuurlijk ook wel fijn een makkelijk slachtoffer voor deze bloedzuigers. Van een negenjarig kind, gewond in een ziekenhuis en volledig van streek hoef je immers weinig tegenspraak te verwachten.

Natuurlijk valt het de dames en heren journalisten te verwijten dat nieuwsgaring vandaag de dag over lijken gaat. Met regelmaat treden ze hun eigen Code voor de Journalistiek met voeten.Wanneer ik lees dat een nabestaande van een slachtoffer “te aangeslagen was om te reageren” moet logischerwijze in elk geval een stuks journaille de stoute schoenen hebben aangetrokken en genoemde nabestaande gebeld hebben of er even aan de deur geweest zijn. Dat gaat alle ethische perken te buiten, maar alles is nieuws en nieuws moet -desnoods over de rug van een zojuist wees geworden jongetje.

Wanneer televisieprogramma’s onderbroken worden voor “breaking news” zoals tijdens de hype rond de vermoorde Milly Boele en dat nieuws dan louter en alleen bestaat uit het gegeven dat een verslaggever ter plaatse een blik wist te werpen over een van de anti-kijkschermen consumeren wij dat allemaal met verve. Als consumenten van al dat nieuws hebben ook wij een verantwoordelijkheid. We laten ons afschepen met beelden van een verhitte verslaggever met op de achtergrond dat vermaledijde anti-kijkscherm. Niet-nieuws gaat er evengoed in als koek, om over de vele speculaties nog maar niet te spreken. Harde feiten zijn niet afdoende, we kopen kranten om de hypes, de speculaties en de wilde verhalen; wij zijn het draagvlak voor journaille als Jolande van der Graaf.

Het is hoog tijd te consuminderen, te beginnen bij het vlaggeschip van de unfaire journalistiek. Boycot de Telegraaf!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s